Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 39

Rishi: Vājasaneyin school transmission.
Devata: Indra (as ojas).
Chandas: Embedded Ṛg-style pādas with appended Yajus technical prose.

उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वी शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वौजसे । इन्द्रौ॑जिष्ठौजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वस्योजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

uttíṣṭhann ójasā sahá pītvī́ śípre avepayaḥ | sómam indra camū́ sutám | upayā́magṛhīto ’sī́ndrāya tvā́ ojása eṣá te yóniḥ índrāya tvā ojáse | índraujiṣṭhaujiṣṭhas tvaṁ devéṣv asy ójiṣṭho ’háṁ manuṣyéṣu bhūyāsam

Aufstehend mit Kraft, nachdem du getrunken hattest, ließest du deine Lippen beben: o Indra, (nimm) den Soma, im Becher gepresst. Mit dem Upayāma ergriffen bist du für Indra, für die Macht; dies ist dein Schoß — für Indra, für die Macht. O Indra, der Mächtigste der Mächtigen bist du unter den Göttern; möge auch ich unter den Menschen der Mächtigste sein.

उत्-तिष्ठन् । ओजसा । सह । पीत्वी । शिप्रे इति । अवेपयः । सोमम् । इन्द्र । चमू । सुतम् । उप-याम-गृहीतः । असि । इन्द्राय । त्वा । ओजसे । एषः । ते । योनिः । इन्द्राय । त्वा । ओजसे । इन्द्र । ओजिष्ठ-ओजिष्ठः । त्वम् । देवेषु । असि । ओजिष्ठः । अहम् । मनुष्येषु । भूयासम्

उत्तिष्ठन्rising up; standing up
उत्तिष्ठन्:
Kartā
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु √स्था)
ओजसाby strength
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस्
सहtogether; with
सह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसह
पीत्वीhaving drunk
पीत्वी:
Karma
TypeVerb
Rootपा (धातु √पा)
शिप्रेO (two) cheeks/jaws (epithet of Indra)
शिप्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootशिप्र
अवेपयःyou caused to tremble; you shook
अवेपयः:
Kriyā
TypeVerb
Rootअव-वेपय (धातु √वेप्/√विप् caus.)
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र
चमूin the ladle/bowl (camū)
चमू:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootचमू
सुतम्pressed; expressed
सुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु (धातु √सु) → सुत
उपयामगृहीतःtaken with the ‘upayāma’ formula (ritually received)
उपयामगृहीतः:
Karma
TypeAdjective
Rootउपयाम-गृहीत (उपयाम + √ग्रह)
असिyou are
असि:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु √अस्)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
ओजसेfor strength
ओजसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootओजस्
एषःthis
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद्
तेof you; your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
योनिःseat; womb; resting-place
योनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोनि
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
ओजसेfor strength
ओजसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootओजस्
इन्द्रौजिष्ठौजिष्ठःmost-strong with Indra’s strength; strongest of the strong
इन्द्रौजिष्ठौजिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootइन्द्र-ओजिष्ठ-ओजिष्ठ (समास; ओजिष्ठ = ओजस् + इष्ठ)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव
असिyou are
असि:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु √अस्)
ओजिष्ठःstrongest
ओजिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootओजिष्ठ (ओजस् + इष्ठ)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमनुष्य
भूयासम्may I become; may I be
भूयासम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootभू (धातु √भू)
I
Indra (as Ojas)
S
Soma