Mantra 40
Rishi: Ṛgvedic Uṣas tradition; Vājasaneyī transmission.
Devata: Uṣas (Dawns).
Chandas: Tr̥ṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्न उ॒षासो॑ वी॒रव॑ती॒: सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒तं दुहा॑ना वि॒श्वत॒: प्रपी॑ता यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
Transliteration
áśvāvātīr gómatīr na uṣā́so vī́ravātīḥ sádam ucchantu bhadrā́ḥ | ghr̥táṁ dúhānā viśvátáḥ prá-pītā yūyáṁ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ
Translation
Mögen die glückverheißenden Morgenröten stets über uns aufleuchten, reich an Rossen, reich an Kühen, reich an Helden. Ghee melkend und von allen Seiten getrunken, möget ihr uns immer mit Segnungen und Heil bewahren.
Padapatha (Word Analysis)
अश्वा-वतीः । गो-मतीः । नः । उषासः । वीर-वतीः । सदम् । उच्छन्तु । भद्राः । घृतम् । दुहानाः । विश्वतः । प्र-पीताः । यूयम् । पात । स्वस्ति-भिः । सदा । नः
Word by Word
अश्वावतीःhaving horses
अश्वावतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (प्रातिपदिक)
गोमतीःhaving cows
गोमतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
उषासःdawns
उषासः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
वीरवतीःhaving heroes/men (i.e., bringing valour/sons)
वीरवतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक)
सदम्always, continually
सदम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
उच्छन्तुmay they shine forth / arise
उच्छन्तु:
Kartā
TypeVerb
Rootउद्-√शा (शा/शाय्) → उच्छ (धातु-प्रयोगः)
भद्राःauspicious, благоприятные
भद्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
दुहानाmilking, yielding
दुहाना:
Kartā
TypeParticiple
Root√दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)
विश्वतःfrom all sides / everywhere
विश्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्वतस् (अव्यय)
प्रपीताhaving been drunk/imbibed; well-sipped (i.e., refreshing)
प्रपीता:
Kartā
TypeParticiple
Rootप्र-√पा (पा पाने) / √पी (पी पाने) — क्त (भूतकृदन्त)
यूयम्you (plural)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पातprotect / guard
पात:
Kartā
TypeVerb
Root√पा (पा रक्षणे/पाने)
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawns)S
Svasti (Welfare/Blessing)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes