Mantra 15
Rishi: As per anukramaṇī tradition for this invitatory verse-set (to be verified)
Devata: Agni; and specifically Mitra and Aryaman as seated guests
Chandas: Triṣṭubh (to be confirmed)
Samhita Patha (Devanagari)
श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः । आ सी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम्
Transliteration
śrudhí śrutkarṇa vahnibhír deváir agne sayā́vabhiḥ | ā́ sīdantu barhíṣi mitró aryámā prātar-yā́vāṇo adhvarám
Translation
Höre, o Agni mit hörendem Ohr, zusammen mit den Göttern, mit den Trägern (vahni), mit deinen Gefährten. Mögen Mitra und Aryaman, die am Morgen kommen, sich auf dem Barhis beim Opfer niederlassen.
Padapatha (Word Analysis)
श्रु॒धि । श्रु॑त्-कर्ण । वह्नि॑भिः । दे॒वैः । अ॑ग्ने । स॒याव॑भिः । आ । सी॑दन्तु । ब॒र्हिषि॑ । मि॒त्रः । अ॑र्य॒मा । प्रा॑त॒र्-यावा॑णः । अध्व॒रम्
Word by Word
श्रुधिhear (listen)
श्रुधि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
श्रुत्कर्णO having ears that hear (keen-eared)
श्रुत्कर्ण:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootश्रुत्-कर्ण (प्रातिपदिक; श्रुत् < श्रु + कर्ण)
वह्निभिःwith the bearers/priests (vahnis)
वह्निभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
देवैःwith the gods
देवैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सयावभिःwith the companions/fellow-travellers
सयावभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसयाव (प्रातिपदिक)
आhither; towards
आ:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सीदन्तुlet them sit
सीदन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
प्रातर्यावाणःcoming/arriving in the morning
प्रातर्यावाणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रातर्-यावन् (प्रातिपदिक; यावन् ‘going/coming’)
अध्वरम्the sacrifice/rite
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniM
MitraA
AryamanV
Viśve Devāḥ (the gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes