Shukla Yajur Veda — Adhyaya 29, Mantra 26
Rishi: Agni/Tanūnapāt hymn tradition (Ṛgvedic provenance)
Devata: Tanūnapāt (Agni-form)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तनू॑नपात्प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न्मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व । मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन् दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं न॑:
Transliteration
tanū́napāt pathá ṛtásya yā́nān mádhvā samañján svádayā sujihva | mánmāni dhībhír utá yajñám ṛ́ndhan devatrā́ ca kr̥ṇuhy adhvaráṃ naḥ
Translation
O Tanūnapāt, auf den Pfaden des ṛta, die Wege mit Süße salbend, du Schönzüngiger, mache sie wohlschmeckend. Mit unseren frommen Gedanken und Einsichten fördere das Opfer und richte auch unseren Adhvára‑Dienst götterwärts.
Padapatha (Word Analysis)
तनू॑नपात् । प॒थः । ऋ॒तस्य॒ । याना॑न् । मध्वा॑ । सम्-अ॒ञ्जन् । स्व॑दया । सु-जिह्व । मन्मा॑नि । धी॒भिः । उ॒त । य॒ज्ञम् । ऋ॒न्धन् । दे॑व॒त्रा । च॑ । कृणुहि । अ॒ध्व॒रम् । नः
Word by Word
तनूनपात्O Tanūnapāt (a form of Agni)
तनूनपात्:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (अभिप्रेत)
TypeNoun
Rootतनूनपात् (प्रातिपदिक; अग्निविशेष-नाम)
पथःof the path
पथः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपथ्/पथिन् (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order / truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
यानात्from the course/going (path of travel)
यानात्:
अपादान
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक; √या ‘to go’ से)
मध्वाwith sweetness / with honey
मध्वा:
करण
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
समञ्जन्they anoint / they smear
समञ्जन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम् + √अञ्ज् (अञ्जूँ) ‘to anoint, smear’
स्वदयाsweetly, pleasantly
स्वदया:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootस्वदया (अव्यय; ‘pleasantly, sweetly’—स्वद्/स्वाद् भाव)
सुजिह्वO good-tongued (Agni)
सुजिह्व:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु-जिह्व (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय)
मन्मानिthoughts / hymns
मन्मानि:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक)
धीभिःwith insights / with prayers
धीभिः:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
ऋन्धन्they further / they accomplish
ऋन्धन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋध्/ऋन्ध् (वैदिक) ‘to prosper, further, accomplish’
देवत्राtowards the gods, in a god-ward manner
देवत्रा:
अधिकारण (दिशा/स्थान-भाव)
TypeIndeclinable
Rootदेवत्रा (अव्यय)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
कृणुहिmake! / do!
कृणुहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करॊति) ‘to do, make’
अध्वरम्the rite / the sacrificial act
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
T
Tanūnapāt (Agni-form)A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes