Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 63

Rishi: Śukla YV tradition (cosmogonic mantra stratum)
Devata: Prajāpati (with Agni as functional embodiment)
Chandas: Jagatī/triṣṭubh-mixed (late cosmogonic style)

सु॒भूः स्व॑य॒म्भूः प्र॑थ॒मोऽन्तर्म॑ह॒त्य॒र्ण॒वे । द॒धे ह॒ गर्भ॑मृ॒त्वियं॒ यतो॑ जा॒तः प्र॒जाप॑तिः

subhū́ḥ svayambhū́ḥ prathamó 'ntár maháty arṇavé | dadhé ha gárbham ṛtvíyaṃ yáto jātáḥ prajā́patiḥ ||

Heilvoll, selbstseiend, der Erste — im Innern der gewaltigen Flut: wahrlich, er legte den rituellen Keim nieder, aus dem Prajāpati geboren wurde.

सु-भूः । स्वयम्-भूः । प्रथमः । अन्तः । महति । अर्णवे । दधे । ह । गर्भम् । ऋत्वियम् । यतः । जातः । प्रजापतिः

सु-भूःthe good-being one; beneficent existent
सु-भूः:
Kartā
TypeNoun (agent noun)
Rootभू (धातु) / सु- (उपसर्ग)
स्वयम्-भूःself-existent; self-born
स्वयम्-भूः:
Kartā
TypeNoun (agent noun)
Rootभू (धातु) / स्वयम् (अव्यय)
प्रथमःthe first
प्रथमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपपद)
महत्-अर्णवेin the great flood/ocean
महत्-अर्णवे:
Adhikaraṇa
TypeNoun phrase (Adj + Noun)
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
दधेhe placed; he set
दधे:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
indeed; verily
:
TypeIndeclinable (particle)
Rootह (निपात)
गर्भम्the embryo; germ
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
ऋत्वियम्seasonal/ritual; fit for the rite
ऋत्वियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऋत्विय (प्रातिपदिक)
यतःfrom which; whence
यतः:
Apādāna
TypeIndeclinable (relative adverb)
Rootयतस् (अव्यय)
जातःborn
जातः:
Kartā
TypeParticiple
Rootजन् (धातु)
प्रजापतिःPrajāpati (Lord of creatures)
प्रजापतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रजा-पति (प्रातिपदिक)
P
Prajāpati
A
Agni (functional embodiment)
Ā
Āpaḥ (Cosmic Waters/Arṇava)