Mantra 81

Rishi: Not specified in the excerpt

Devata: Aśvins; Rudras (protective aspect)

Chandas: Likely Anuṣṭubh-like cadence; treated as yajus-mantra in VS context

Samhita Patha (Devanagari)

गोम॑दू॒ षु णा॑सत्या॒श्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्

Transliteration

gomád ū ṣú nāsatyāśvāvád yātam aśvinā | vartī́ rudrā nṛpā́yyam ||

Translation

Kommt herbei, o Nāsatyas, ihr Aśvins, die ihr Rinder bringt und Pferde bringt; (gewährt) schirmenden Schutz, o Rudras, der dem Behüten der Menschen geziemt.

Padapatha (Word Analysis)

गो॑-मत् । ऊ॒ षु । ना॒स॒त्या॒ । अ॒श्वा॑-वत् । या॒त॒म् । अ॒श्वि॑ना । व॒र्ती । रु॒द्रा । नृ॒-पाय्य॑म्

Word by Word

• गोमत्: (grant) cattle/wealth in cows
• गोमत्: कर्म (फलरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: गोमत् (गो + मतुप्)

• ऊ: indeed / O / pray
• ऊ: —
• Type: Indeclinable
• Root: ऊ

• षु: pray / quickly
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• नासत्या: O Nāsatyas (Aśvins)
• नासत्या: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity-name)
• Root: नासत्य (अश्विनौ-नाम)

• अश्वावत्: (grant) horses / wealth in horses
• अश्वावत्: कर्म (फलरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अश्वावत् (अश्व + मतुप्)

• यातम्: come / go (hither), you two
• यातम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (गत्यर्थक धातु)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity-name)
• Root: अश्विन् (अश्विनौ-नाम)

• वर्ती: the guiding course / the (right) path
• वर्ती: कर्तृ (स्तुत्यर्थे/विशेषणवत्)
• Type: Noun
• Root: वर्तिन्/वर्तिः (वृत्त/वर्त्-सम्बद्ध प्रातिपदिक)

• रुद्रा: O two Rudras
• रुद्रा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: रुद्र (देवनाम)

• नृपाय्यम्: man-protecting (aid/boon); fit for protecting men
• नृपाय्यम्: कर्म (फलरूपेण)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नृपाय्य (नृ + पाय्य; ‘men-protecting/fit for men’)

Entities Mentioned

• Aśvins (Nāsatyas)
• Rudras