Mantra 1
Rishi: Vājasaneyin tradition (attribution uncertain).
Devata: Implicitly Kṣatra (royal power) as a sacral principle; addressed object is the ritual locus/implement.
Chandas: Anuṣṭubh-like (short ritual prose-verse).
Samhita Patha (Devanagari)
क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । मा त्वा॑ हिᳪसी॒न्मा मा॑ हिᳪसीः
Transliteration
kṣatrásya yónir asi kṣatrásya nā́bhir asi | mā́ tvā hiṃsīn mā́ mā hiṃsīḥ
Translation
Du bist der Schoß der Kṣatra-Herrschaft; du bist der Nabel der Kṣatra-Herrschaft. Verletze nicht; verletze mich nicht.
Padapatha (Word Analysis)
क्ष॒त्रस्य॑ । योनि॑ः । अ॒सि॒ । क्ष॒त्रस्य॑ । नाभि॑ः । अ॒सि॒ । मा । त्वा॑ । हिᳪसी॑त् । मा । माम् । हिᳪसीः
Word by Word
क्षत्रस्यof the kṣatra / of royal power
क्षत्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
योनिःwomb; source; seat
योनिः:
प्रधानीय-विशेष्य (predicate nominative)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया (copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
क्षत्रस्यof the kṣatra / of royal power
क्षत्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
नाभिःnavel; hub; central point
नाभिः:
प्रधानीय-विशेष्य (predicate nominative)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया (copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
माdo not
मा:
निषेध (prohibition marker)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिꣳसीःmay you harm / injure
हिꣳसीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिꣳस् (धातु)
माdo not
मा:
निषेध (prohibition marker)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
माme
मा:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिꣳसीःmay you harm / injure
हिꣳसीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिꣳस् (धातु)
Entities Mentioned
K
Kṣatra (sacral royal power)D
Dharma/Ṛta (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes