Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic Adhvaryu lineage; specific ṛṣi ascription not explicit in the given excerpt).
Devata: Agni–Soma; Indra–Agni (dual deities).
Chandas: Yajus (prose formula; not metrical in the strict ṛc sense).

अ॒ग्नीषोम॑यो॒रुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । अ॒ग्नीषोमौ॒ तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि । इ॒न्द्रा॒ग्न्योरुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । इ॒न्द्रा॒ग्नी तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि

agnīṣomayor ujjítiṃ anūjjéṣaṃ vā́jasya mā prasavéna prōhā́mi | agnīṣomau tám apanúdatāṃ yó ’smān dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ vā́jasyainaṃ prasavénāpōhāmi | indrāgnyor ujjítiṃ anūjjéṣaṃ vā́jasya mā prasavéna prōhā́mi | indrāgnī tám apanúdatāṃ yó ’smān dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmáḥ vā́jasyainaṃ prasavénāpōhāmi

Durch den Antrieb von Agni und Soma, nachdem ich den Sieg errungen habe, möge ich danach den Preis (vāja) gewinnen; durch ihren Antrieb treibe ich von mir (jedes) Hindernis hinweg zum Erwerb von Kraft. Agni und Soma mögen den zurückstoßen, der uns hasst, und den, den wir hassen; durch den Antrieb, der den Preis bringt, stoße ich ihn hinweg. Durch den Antrieb von Indra und Agni, nachdem ich den Sieg errungen habe, möge ich danach den Preis (vāja) gewinnen; durch ihren Antrieb treibe ich von mir (jedes) Hindernis hinweg zum Erwerb von Kraft. Indra und Agni mögen den zurückstoßen, der uns hasst, und den, den wir hassen; durch den Antrieb, der den Preis bringt, stoße ich ihn hinweg.

अग्नीषोमयोः । उत्-जितिम् । अनु-उत्-जेṣम् । वाजस्य । मा । प्रसवेन । प्र-ओहामि । अग्नीषोमौ । तम् । अप-नुदताम् । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । वाजस्य । एनम् । प्रसवेन । अप-ओहामि । इन्द्राग्न्योः । उत्-जितिम् । अनु-उत्-जेṣम् । वाजस्य । मा । प्रसवेन । प्र-ओहामि । इन्द्राग्नी । तम् । अप-नुदताम् । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । वाजस्य । एनम् । प्रसवेन । अप-ओहामि

अग्नीषोमयोःof/with Agni and Soma
अग्नीषोमयोः:
Adhikaraṇa (संबन्ध/आश्रय)
TypeNoun (dvandva)
Rootअग्नि + सोम
उज्जितिम्victory, conquest
उज्जितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्जिति (उद्+जि) भावनाम
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
उज्जेषम्may I win/conquer
उज्जेषम्:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउद्+जि (धातु)
वाजस्यof strength/prize (vāja)
वाजस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootवाज
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
प्रसवेनby the impelling/instigation (divine impulse)
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootप्र
ओहामिI push away/remove
ओहामि:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप/प्र-ओह् ‘to remove, push away’)
अग्नीषोमौAgni and Soma
अग्नीषोमौ:
Kartā
TypeNoun (dvandva)
Rootअग्नि + सोम
तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अपनुदताम्let the two drive away
अपनुदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअप + नुद्
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootवाज
एनम्this one/him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam-pronoun)
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
अपaway
अप:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootअप
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप-ओह् ‘to remove’)
इन्द्राग्न्योःof/with Indra and Agni
इन्द्राग्न्योः:
Adhikaraṇa (संबन्ध/आश्रय)
TypeNoun (dvandva)
Rootइन्द्र + अग्नि
उज्जितिम्victory
उज्जितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्जिति (उद्+जि)
अनुfollowing
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
उज्जेषम्may I conquer
उज्जेषम्:
Kartā (अहम्)
TypeVerb
Rootउद्+जि
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवाज
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootप्र
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā
TypeVerb
Rootउह्/वह् (प्र-ओह्)
इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
Kartā
TypeNoun (dvandva)
Rootइन्द्र + अग्नि
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अपनुदताम्let the two drive away
अपनुदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअप + नुद्
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
Kartā
TypeVerb
Rootद्विष्
वाजस्यof strength/prize
वाजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवाज
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam)
प्रसवेनby the impulse
प्रसवेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
अपaway
अप:
TypeIndeclinable (prefix)
Rootअप
ओहामिI remove
ओहामि:
Kartā
TypeVerb
Rootउह्/वह् (अप-ओह्)
A
Agni
S
Soma
I
Indra