Mantra 56
Rishi: Vājasaneyin transmission (Yājñavalkya lineage attribution)
Devata: Rudrāḥ (blue-necked, white-throated forms)
Chandas: Yajus-formula
Samhita Patha (Devanagari)
नील॑ग्रीवाः शिति॒कण्ठा॒ दिव॑ᳪ रु॒द्रा उप॑श्रिताः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि
Transliteration
nī́lagrīvāḥ śitikáṇṭhā diváṃ rudrā́ úpaśritāḥ | téṣāṃ sahasrayojané’vá dhánvāni tánmasi
Translation
Blauhälsig, weißkehlig sind die Rudras, die zum Himmel Zuflucht genommen haben; in tausend Yojanas von hier mögen sie ihre Bogen niederlegen.
Padapatha (Word Analysis)
नील॑-ग्रीवाः । शिति॒-कण्ठाः । दिव॑म् । रु॒द्राः । उप॑-श्रिताः । तेषा॑म् । स॒हस्र-यो॒ज॒ने । अव॒ । धन्वा॑नि । तत् । म॒सि ।
Word by Word
नीलग्रीवाः(those) having blue necks
नीलग्रीवाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootनीलग्रीव (प्रातिपदिक; नील + ग्रीवा)
शितिकण्ठाः(those) with pale/white throats
शितिकण्ठाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशितिकण्ठ (प्रातिपदिक; शिति + कण्ठ)
दिवम्heaven (the sky)
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव् ‘heaven’)
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
उपश्रिताःhaving resorted to / abiding near
उपश्रिताः:
Kartā
TypeParticiple (past passive)
Rootउप-श्रि (धातु: श्रि ‘to resort/lean on’; क्त-प्रत्ययान्त)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रयोजनेat a thousand yojanas (distance)
सहस्रयोजने:
Adhikaraṇa
TypeNoun (compound)
Rootसहस्रयोजन (प्रातिपदिक; सहस्र + योजन)
अवdown / away
अव:
(verbal particle; direction ‘down/away’)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
धन्वानिbows
धन्वानि:
Karma
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मसिyou measure
मसि:
(finite verb; governs कर्म ‘तत्’)
TypeVerb
Rootमा (धातु: मा ‘to measure’; लट्)
Entities Mentioned
R
Rudrāḥ (Nīlagrīvāḥ, Śitikāṇṭhāḥ)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes