Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya (general attribution)
Devata: Saṁyadvasu (northern guardian) with retinue; āpaḥ and vāta as functional powers
Chandas: Prose-yajus

अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ayam uttarāt saṁyadvasus tasya tārkṣyaś cāriṣṭanemiś ca senānīgrāmaṇyau | viśvācī ca ghr̥tācī cāpsarasāv āpo hetiḥ vātaḥ prahetiḥ tebhyo namo astu te no ’vantu te no mr̥ḍayantu te yaṁ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tameṣāṁ jambhe dadhmaḥ

Dies, von Norden her, ist Saṁyadvasu; ihm gehören Tārkṣya und Ariṣṭanemi, die beiden Führer, Heerführer und Dorfvorsteher. Viśvācī und Ghṛtācī sind die beiden Apsaras; die Wasser sind sein Vieh; sein sind Heti (die Waffe), der Wind und Praheti (die geschleuderte Waffe). Ihnen sei Verehrung: mögen sie uns schützen, mögen sie uns gnädig sein; den, den wir hassen und der uns hasst, den legen wir in ihren Rachen.

अ॒यम् । उ॑त्त॒रात् । सम्-यद्व॑सुः । तस्य॑ । तार्क्ष्यः॑ । च । अरि॑ष्ट-नेमिः । च । सेनानी-ग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ । च । घृ॒ताची॑ । च । अ॒प्स॒रसौ॑ । आपः॑ । हे॒तिः । वातः॑ । प्र-हे॑तिः । तेभ्यः॑ । नमः॑ । अस्तु । ते । नः । अवन्तु । ते । नः । मृडयन्तु । ते । यम् । द्वि॒ष्मः । यः । च । नः । द्वेष्टि । तम् । एषाम् । जम्भे॑ । दध्मः

अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ (निर्देशक/विषयः)
TypePronoun
Rootइदम्
उत्तरात्from the north
उत्तरात्:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तर
संयत्restrains / holds together
संयत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-यम्
वसुःVasu (a deity-class)
वसुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसु
तस्यof him/of that
तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootतद्
तार्क्ष्यःTārkṣya
तार्क्ष्यः:
कर्तृ/विषयः (नामनिर्देशः)
TypeProper noun
Rootतार्क्ष्य
and
:
TypeIndeclinable
Root
अरिष्टनेमिःAriṣṭanemi
अरिष्टनेमिः:
कर्तृ/विषयः (नामनिर्देशः)
TypeProper noun
Rootअरिष्टनेमि
and
:
TypeIndeclinable
Root
सेनानीarmy-leader
सेनानी:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootसेनानी
ग्रामण्यौthe two village-leaders
ग्रामण्यौ:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootग्रामणी
विश्वाचीViśvācī
विश्वाची:
कर्तृ/विषयः
TypeProper noun (Apsaras name)
Rootविश्वाची
and
:
TypeIndeclinable
Root
घृताचीGhṛtācī
घृताची:
कर्तृ/विषयः
TypeProper noun (Apsaras name)
Rootघृताची
and
:
TypeIndeclinable
Root
अप्सरसौthe two Apsarases
अप्सरसौ:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootअप्सरस्
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootअप्
हेतिःmissile; weapon; impulse
हेतिः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootहेति
वातःwind
वातः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootवात
प्रहेतिःforward-impulse; driving force
प्रहेतिः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootप्रहेति
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान (नमः-योगे)
TypePronoun
Rootतद्
नमःsalutation
नमः:
कर्म (अस्तु-योगे)
TypeNoun (indeclinable-like in usage)
Rootनमस्
अस्तुlet there be
अस्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अवन्तुlet them protect
अवन्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootअव्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
मृडयन्तुlet them be gracious / show mercy
मृडयन्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootमृड्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
यम्whom
यम्:
कर्म (द्विष्मः-योगे)
TypeRelative pronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
एषाम्of these (deities/forces)
एषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootएतद्
जम्भेin the jaws / in the crushing mouth
जम्भे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजम्भ
दध्मःwe place / we put
दध्मः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootधा
S
Saṁyadvasu
T
Tārkṣya
A
Ariṣṭanemi
V
Viśvācī
G
Ghṛtācī
Ā
Āpaḥ (Waters)
V
Vāta (Wind)
H
Heti / Praheti (Weapon / Projected weapon)