Mantra 54
Rishi: Ritual formula tradition (Vājasaneyin transmission)
Devata: Rudrāḥ (Rudras); tejas/jyotis as associated principle
Chandas: Yajus-prose with metrical colouring
Samhita Patha (Devanagari)
रु॒द्राः स॒ᳪसृज्य॑ पृथि॒वीं बृ॒हज्ज्योति॒: समी॑धिरे । तेषां॑ भा॒नुरज॑स्र॒ इच्छु॒क्रो दे॒वेषु॑ रोचते
Transliteration
rudrā́ḥ saṃsṛ́jya pṛthivī́ṃ bṛháj-jyótiḥ samī́dhire | téṣāṃ bhānúr ájasram íc chukró devéṣu rocate ||
Translation
Die Rudras, nachdem sie die Erde zusammengefügt hatten, entfachten das Große Licht; ihr Strahl, unaufhörlich, leuchtend, erglänzt unter den Göttern.
Padapatha (Word Analysis)
रुद्राः । संसृज्य । पृथिवीम् । बृहत्-ज्योतिः । सम्-ईधिरे । तेषाम् । भानुः । अजस्रम् । इत्-शुक्रः । देवेषु । रोचते ।
Word by Word
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
संसृज्यhaving sent forth / having created
संसृज्य:
(क्रियाविशेषण; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) उपसर्ग: सम्
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
बृहज्ज्योतिःthe great light
बृहज्ज्योतिः:
कर्म (समीधिरे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootबृहज्ज्योतिस् (प्रातिपदिक; बृहत् + ज्योतिस्)
समीधिरेthey kindled / they enkindled
समीधिरे:
कर्तृ (रुद्राः)
TypeVerb
Rootइध् (धातु) उपसर्ग: सम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भानुःthe radiance / sunbeam
भानुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
अजस्रम्unceasingly / continually
अजस्रम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअजस्र (प्रातिपदिक)
इच्छुक्रःbrightly-desiring / eager and shining
इच्छुक्रः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootइच्छुक्र (प्रातिपदिक; इष्/इच्छ् + शुक्र)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
रोचतेshines / is radiant
रोचते:
कर्तृ (भानुः)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Entities Mentioned
R
Rudrāḥ (the Rudras)J
Jyotis/Tejas (Great Light)P
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes