Mantra 13
Rishi: Not specified in the excerpt; preserved in Vājasaneyin ritual collections.
Devata: Agni (explicit), with dual addressees ‘Vṛṣaṇvasū’ as helpers.
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh-short (ritualised; exact metrical count may be irregular in Yajus citation).
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒ञ्जाथा॒ᳪ रास॑भं यु॒वम॒स्मिन् यामे॑ वृषण्वसू । अ॒ग्निं भर॑न्तमस्म॒युम्
Transliteration
yuñjā́thām̐ rāsábhaṃ yuvám asmín yā́me vṛṣaṇvasū́ | agníṃ bhárantam asmayúm
Translation
Spannt den Esel an, ihr beiden, o Vṛṣaṇvasū, auf dieser Fahrt — (spannt ihn an,) damit er Agni trage, den Unfehlbaren.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒ञ्जाथाम् । रास॑भम् । यु॒वम् । अ॒स्मिन् । यामे॑ । वृष॒ण्व॒सू इति॑ । अ॒ग्निम् । भर॑न्तम् । अ॒स्म॒युम् ।
Word by Word
युञ्जाथाम्(you two) yoke / harness
युञ्जाथाम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (युजँ) धातु
रासभम्the donkey (ass)
रासभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरासभ (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यामेin the course/period (yāma), in this watch
यामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
वृषण्वसूO you two, possessors of vigorous wealth
वृषण्वसू:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवृषण्वसु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारयः—‘वृषण’ + ‘वसु’)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
भरन्तम्bearing / carrying
भरन्तम्:
(अग्निम् इति विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Rootभृ (भृञ्) धातु
अस्मयुम्unproud / not arrogant
अस्मयुम्:
(अग्निम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअस्मयु (प्रातिपदिक; ‘अ-’ + ‘स्मयु’)
Entities Mentioned
A
AgniV
Vṛṣaṇvasū (dual helpers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes