Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic Adhvaryu lineage; specific ṛṣi attribution not explicit in the mantra itself)
Devata: Indra (opening election); Agni; Agni-Soma (sprinkling dedication); overarching: Devāḥ as recipients of devayajyā
Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula; not a fixed ṛgvedic metre)

यु॒ष्मा इन्द्रो॑ऽवृणीत वृत्र॒तूर्ये॑ यू॒यमिन्द्र॑मवृणीध्वं वृत्र॒तूर्ये॒ प्रोक्षि॑ता स्थ । अ॒ग्नये॑ त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑म्य॒ग्नीषोमा॑भ्यां त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑मि । दैव्या॑य॒ कर्म॑णे शुन्धध्वं देवय॒ज्यायै॒ यद्वोऽशु॑द्धाः पराज॒घ्नुरि॒दं व॒स्तच्छु॑न्धामि

yuṣmā́ índro ’vṛṇīta vṛtra-tū́rye yūyám índram avṛṇīdhvaṃ vṛtra-tū́rye prokṣitā́ stha | agnáye tvā juṣṭáṃ prokṣā́my agnī́ṣomābhyāṃ tvā juṣṭáṃ prokṣā́mi | daivyā́ya kármaṇe śundhadhvaṃ devayajyā́yai yád vo ’śúddhāḥ parājaghnúr idáṃ vás tát chundhāmi

Aus eurer Mitte erwählte Indra (die Seinen) zum Ansturm, der Vṛtra erschlägt; so erwählt ihr Indra zum Ansturm, der Vṛtra erschlägt: ihr seid besprengt. Dich, Agni wohlgefällig, besprenge ich; dich, Agni und Soma wohlgefällig, besprenge ich. Zum göttlichen Werk reinigt euch, zur Götterverehrung (devayajyā); wenn ihr, unrein, (den Feind) niedergeworfen habt — dies ist das Eure: das reinige ich.

युष्माः । इन्द्रः । अवृणीत । वृत्र-तूर्ये । यूयम् । इन्द्रम् । अवृणीध्वम् । वृत्र-तूर्ये । प्रोक्षिताḥ । स्थ । अग्नये । त्वा । जुष्टम् । प्रोक्षामि । अग्नीषोमाभ्याम् । त्वा । जुष्टम् । प्रोक्षामि । दैव्याय । कर्मणे । शुन्धध्वम् । देव-यज्यायै । यत् । वः । अशुद्धाः । पराजघ्नुः । इदम् । वः । तत् । शुन्धामि

युष्माyou (all)
युष्मा:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र
अवृणीतchose
अवृणीत:
Kriyā
TypeVerb
Root√वृ (वृणीते ‘choose’)
वृत्रतूर्येin the Vṛtra-battle / in the contest against Vṛtra
वृत्रतूर्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवृत्रतूर्य
यूयम्you (all)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रम्Indra (as object)
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र
अवृणीध्वम्you chose
अवृणीध्वम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√वृ (वृणीते ‘choose’)
वृत्रतूर्येin the Vṛtra-battle
वृत्रतूर्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवृत्रतूर्य
प्रोक्षिताःsprinkled / consecrated
प्रोक्षिताः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्र-√उक्ष् (उक्षति ‘sprinkle’), क्त (PPP)
स्थyou are
स्थ:
Kriyā
TypeVerb
Root√अस् (to be)
अग्नयेfor Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
जुष्टम्pleasing / approved
जुष्टम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Root√जुष् (to be pleased/approve), क्त (PPP)
प्रोक्षामिI sprinkle
प्रोक्षामि:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्र-√उक्ष् (उक्षति ‘sprinkle’)
अग्नीषोमाभ्याम्with Agni and Soma
अग्नीषोमाभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअग्नीषोम (द्वन्द्व)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
जुष्टम्pleasing
जुष्टम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Root√जुष्, क्त (PPP)
प्रोक्षामिI sprinkle
प्रोक्षामि:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्र-√उक्ष्
दैव्यायfor the divine
दैव्याय:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootदैव्य
कर्मणेfor the rite / act
कर्मणे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकर्मन्
शुन्धध्वम्purify yourselves
शुन्धध्वम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√शुध्/शुन्ध् (to purify)
देवयज्यायैfor the worship/sacrifice to the gods
देवयज्यायै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेवयज्या
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद्
वःof you / your
वः:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अशुद्धाःimpure
अशुद्धाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअ-शुद्ध
पराजघ्नुःthey struck down / overcame
पराजघ्नुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootपरा-√हन् (to strike down)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
वःof you / your
वः:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
शुन्धामिI purify
शुन्धामि:
Kriyā
TypeVerb
Root√शुध्/शुन्ध्
I
Indra
A
Agni
A
Agni-Soma
D
Devāḥ (the Gods collectively)