Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 22

अग्निकार्य-होमविधिः

Agnikārya and Homa Procedure

जुहुयादष्टभिर्बीजैरग्निसंस्कारसिद्धये । भ्रुंस्तुंब्रुश्रुं क्रमेणैव पुंड्रंद्रमित्यतः परम्

juhuyādaṣṭabhirbījairagnisaṃskārasiddhaye | bhruṃstuṃbruśruṃ krameṇaiva puṃḍraṃdramityataḥ param

Um die Weihe des heiligen Feuers zu vollenden, soll man Opfergaben mit den acht Bīja-Mantras darbringen. In rechter Folge spricht man „bhruṃ, stuṃ, bru, śruṃ“ und danach „puṃḍraṃ, dram“ als die folgenden Silben und verfährt demgemäß.

जुहुयात्should offer (into fire)
जुहुयात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अष्टभिःwith eight
अष्टभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Form(सर्वलिङ्ग-प्रयोग), तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन; संख्याविशेषण
बीजैःwith seed-syllables (bīja-mantras)
बीजैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन
अग्नि-संस्कार-सिद्धयेfor the accomplishment of the fire-consecration
अग्नि-संस्कार-सिद्धये:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + संस्कार (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), एकवचन; समासः (तत्पुरुष): ‘अग्नेः संस्कारस्य सिद्धिः’
भ्रुं“bhruṃ”
भ्रुं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootभ्रुं (बीजमन्त्र-अव्यय)
Formअव्यय, मन्त्रबीज (mantric seed syllable)
स्तुं“stuṃ”
स्तुं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootस्तुं (बीजमन्त्र-अव्यय)
Formअव्यय, मन्त्रबीज
ब्रुं“bruṃ”
ब्रुं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootब्रुं (बीजमन्त्र-अव्यय)
Formअव्यय, मन्त्रबीज
श्रुं“śruṃ”
श्रुं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootश्रुं (बीजमन्त्र-अव्यय)
Formअव्यय, मन्त्रबीज
क्रमेणin order/sequence
क्रमेण:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental)
एवindeed/only
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle: emphasis)
पुंड्रंद्रम्“puṃḍraṃdram” (mantric utterance)
पुंड्रंद्रम्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootपुंड्रंद्र (मन्त्रपद-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formमन्त्रपद (mantric formula), अव्ययवत् प्रयोग
इतिthus
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-निपात (quotative particle)
अतःthereafter/then
अतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्ययप्रयोग (thereafter/from this)
परम्next/further
परम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative), ‘further/next’ अर्थे

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra: bhruṃ stuṃ bru śruṃ puṃḍraṃ dram (given as bīja-sequence for agni-saṃskāra)

Role: liberating

S
Shiva
A
Agni

FAQs

It emphasizes that outer ritual becomes spiritually effective when performed with precise mantra-sequence and consecrated intention—purifying the practitioner and making the worship fit for Shiva’s grace.

Agni-saṃskāra and bīja-mantras are preparatory rites that sanctify the worship environment; such purification supports Saguna Shiva worship (including Linga-pūjā) by establishing ritual purity and focused mantra-power.

A homa (fire-offering) using a prescribed set of eight bīja-syllables recited in strict order, as part of consecrating the fire before continuing with Shaiva worship.