Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 17

मन्त्रसिद्ध्यर्थं गुरुपूजा–आज्ञा–पौरश्चर्यविधिः / Guru-Authorization, Offerings, and Puraścaraṇa for Mantra-Siddhi

यावज्जीवं जपेन्नित्यमष्टोत्तरसहस्रकम् । अनन्यस्तत्परो भूत्वा स याति परमां गतिम् । जपेदक्षरलक्षं वै चतुर्गुणितमादरात् । नक्ताशी संयमी यस्स पौरश्चरणिकः स्मृतः

yāvajjīvaṃ japennityamaṣṭottarasahasrakam | ananyastatparo bhūtvā sa yāti paramāṃ gatim | japedakṣaralakṣaṃ vai caturguṇitamādarāt | naktāśī saṃyamī yassa pauraścaraṇikaḥ smṛtaḥ

Solange das Leben währt, soll man täglich das (Śiva-)Mantra tausendundachtmal japa rezitieren. Wird man einpünktig und ganz Ihm hingegeben, erreicht man den höchsten Zustand. Ferner soll man ehrfürchtig ein Lakh an Mantra-Silben vollenden, vierfach vervielfacht. Wer diszipliniert ist und nur nachts speist, gilt als einer, der die Puraścaraṇa—die vollständige vorbereitende Observanz der Mantra-Praxis—ordnungsgemäß vollzogen hat.

यावत्-जीवम्as long as one lives
यावत्-जीवम्:
Kala (काल/पर्यन्त-सीमा)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय) + जीव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (यावत् + जीवम् = जीवनपर्यन्तम्), अव्ययत्वेन प्रयोगः
जपेत्should recite
जपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
अष्टोत्तर-सहस्रकम्(a count of) one thousand and eight
अष्टोत्तर-सहस्रकम्:
Karma (कर्म/जप्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootअष्ट + उत्तर + सहस्रक (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-तत्पुरुष (अष्टोत्तरं सहस्रं = 1008; सहस्रक-शब्दः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन
अनन्यःundistracted / with no other (object)
अनन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
तत्परःdevoted to that
तत्परः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् + पर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्मिन् परः = devoted to that), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यातिgoes / attains
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन; विशेषणम् गतिम्
गतिम्destination
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन
जपेत्should recite
जपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अक्षर-लक्षम्a lakh of syllables
अक्षर-लक्षम्:
Karma (कर्म/परिमाण)
TypeNoun
Rootअक्षर + लक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अक्षराणां लक्षम् = one lakh of syllables), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)
चतुर्गुणितम्multiplied fourfold
चतुर्गुणितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + गुणित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (चतुर्भिः गुणितम् = multiplied fourfold), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (अक्षरलक्षम्)
आदरात्out of reverence
आदरात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ (cause)
नक्ताशीone who eats at night
नक्ताशी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनक्त + आशिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नक्तं अश्नाति = eats at night), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
संयमीself-controlled
संयमी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंयमिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-यः (relative pronoun)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
पौरश्चरणिकःa performer of puraścaraṇa
पौरश्चरणिकः:
Karta (कर्ता/प्रज्ञप्तः)
TypeNoun
Rootपुरः + चरणिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुरश्चरणस्य करणं/अधिकारः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतःis considered / is called
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/नामकरण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामनिर्देशे (is called)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Significance: Frames mantra-japa (especially 1008 daily and puraścaraṇa-scale counts) as a direct means to attain paramā gati (mokṣa), emphasizing lifelong discipline and exclusive devotion (ananya-bhakti).

Type: panchakshara

S
Shiva

FAQs

It teaches that steady daily mantra-japa with exclusive devotion to Lord Śiva purifies the bound soul (paśu), loosens bondage (pāśa), and leads to the supreme state—union with Pati (Śiva) as liberation.

The verse emphasizes disciplined mantra practice directed to Śiva as the accessible Lord (Saguna upāsya), commonly worshipped through the Śiva-liṅga, where japa and devotion support inner purification and grace.

Daily japa of 1008 repetitions, and a formal puraścaraṇa defined here as completing four lakhs of mantra-syllables with restraint and a naktāśī discipline (eating once at night), undertaken with reverence.