Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

नभगोपाख्यानम्

Nabhaga-Upākhyāna: The Account of Nabhaga and Shiva-Jñāna

एतस्मिन्नन्तरे तत्र विष्णुर्ब्रह्माखिलः सुधीः । वासवाद्याः समाजग्मुः सिद्धाश्च मुनयोऽपि हि

etasminnantare tatra viṣṇurbrahmākhilaḥ sudhīḥ | vāsavādyāḥ samājagmuḥ siddhāśca munayo'pi hi

Unterdessen, in eben jenem Augenblick, kamen Viṣṇu und der allwissende, weise Brahmā dorthin. Indra und die übrigen Götter versammelten sich ebenfalls, ebenso die Siddhas und die Munis.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (अन्तरे = in the interval)
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक adverb of place)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अखिलःentire, all
अखिलः:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सुधीःwise
सुधीः:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वासवाद्याःthose beginning with Indra
वासवाद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासवाद्य (प्रातिपदिक; वासव + आदि)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; आदि-तत्पुरुषः (वासवः आदिः येषाम्)
समाजग्मुःassembled, came together
समाजग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः सम्-आ-
सिद्धाःthe Siddhas
सिद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-bodhaka conjunction)
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; also)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis/indeed)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

V
Vishnu
B
Brahma
I
Indra
S
Siddhas
M
Munis

FAQs

The verse highlights how even the highest cosmic authorities—Brahmā, Viṣṇu, and the Devas—converge in reverence when Śiva’s līlā or manifestation unfolds, implying Śiva’s supreme, all-attracting lordship (Pati) acknowledged by gods, siddhas, and sages alike.

Their gathering signals a sacred epiphany or pivotal Shaiva event, the kind typically centered on Saguna Śiva’s accessible presence (often through the Liṅga). It reinforces that Liṅga/Saguna worship is not merely human devotion but a cosmic act honored by the Devas.

The implied takeaway is to approach Śiva with collective reverence and steadiness—practically expressed through daily Panchākṣarī japa ("Om Namaḥ Śivāya") and respectful temple/linga darśana; if performed on Mahāśivarātri, it is traditionally considered especially fruitful.