Shloka 38

शिवशङ्खचूडयुद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Śiva and Śaṅkhacūḍa

Devanagari script

सुदर्शनं शूलहस्तमायांते दानवेश्वरम् । स्वत्रिशूलेन विव्याध हृदि तं वेगतो हरः

Transliteration

sudarśanaṃ śūlahastamāyāṃte dānaveśvaram | svatriśūlena vivyādha hṛdi taṃ vegato haraḥ

Translation

Als der mächtige Herr der Dānavas heranstürmte, den Dreizack in der Hand und furchterregend anzusehen, durchbohrte Hara (Śiva) ihn mit rasender Wucht im Herzen mit Seinem eigenen Dreizack.

Word by Word

• सुदर्शनम्: handsome/beautiful-looking
• सुदर्शनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (सु + दर्शन), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘दानवेश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• शूलहस्तम्: having a trident in hand
• शूलहस्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शूल-हस्त (प्रातिपदिक; शूल + हस्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (शूलं हस्ते यस्य/शूलहस्तः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘दानवेश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• आयान्ते: approaching (reading intended)
• आयान्ते: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ+या (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन/बहुवचन-रूपसदृशम्; पाठभेद/सन्दिग्धरूपम्—अर्थतः ‘आयान्तम्’ (आ+या, शतृ; acc. sg.) अपेक्षितम्; सन्दर्भे: ‘आयान्तम्’ = approaching

• दानवेश्वरम्: lord of the demons
• दानवेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव-ईश्वर (प्रातिपदिक; दानव + ईश्वर)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: दानवानाम् ईश्वरः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्वत्रिशूलेन: with his own trident
• स्वत्रिशूलेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्व-त्रिशूल (प्रातिपदिक; स्व + त्रिशूल)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: स्वस्य त्रिशूलम्), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• विव्याध: pierced
• विव्याध: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्यध्/विध् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वेगतः: swiftly, with force
• वेगतः: Visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वेग (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): वेगतः = वेगेन/शीघ्रतया

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta Gosvāmin

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Tripurāntaka

Characters & Entities

• Shiva
• Hara
• Dānava-īśvara (demon-king)
• Triśūla (trident)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

Śiva striking the demon in the heart signifies the Lord (Pati) removing the core of adharma—ego, cruelty, and delusion—so that order and the possibility of liberation are restored.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights Saguna Śiva as the active, compassionate protector who intervenes in history; Linga-worship internalizes this truth by meditating on the same Lord as the indwelling reality who destroys inner impurities.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Contemplate Śiva’s triśūla as the power that cuts the three bonds (āṇava, karma, māyā) and repeat the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—with heart-centered focus, offering fear and anger into Śiva’s protection.