Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 15

भक्तिभेदाः—ज्ञानप्रधानभक्तेः प्रशंसा

Grades of Devotees and the Praise of Knowledge-Centered Devotion

शिरः करादिस्वांगेषु कुरुते न यथा पुमान् । पारक्यशेमुषीं क्वापि भूतेष्वेवं हि मत्परः

śiraḥ karādisvāṃgeṣu kurute na yathā pumān | pārakyaśemuṣīṃ kvāpi bhūteṣvevaṃ hi matparaḥ

Wie ein Mensch seinen eigenen Kopf, seine Hände und andere Glieder nicht als einem anderen zugehörig betrachtet, so hegt auch der Mir ganz Hingebene niemals den Gedanken der Getrenntheit und hält kein Wesen für wahrhaft „anders“.

शिरःhead
शिरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
करादि-स्व-अङ्गेषुin (his) own limbs such as the hands
करादि-स्व-अङ्गेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर-आदि + स्व + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः: (1) करादि = करः आदि यस्य (बहुव्रीहिः/अव्ययवत्-प्रयोगः) here as prior member; (2) स्वाङ्ग = स्वस्य अङ्गम् (तत्पुरुष); समस्तपदम् सप्तमी बहुवचन
कुरुतेmakes/considers
कुरुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्; धातुः कृ (करणे)
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
यथाas/just as
यथा:
Upamana (उपमान/उपमेय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकार-अव्यय (comparative/relative adverb)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पारक्य-शेमुषीम्an alien/other's understanding (mind)
पारक्य-शेमुषीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपारक्य + शेमुषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (पारक्यैव शेमुषी)
क्वापिanywhere/ever
क्वापि:
Desha/Kala (देश/काल)
TypeIndeclinable
Rootक्व + अपि (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb) + अपि (अन्वय-अव्यय); अर्थः 'कस्मिंश्चिद् स्थाने/कदाचित्'
भूतेषुin beings
भूतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
एवम्thus
एवम्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (manner adverb)
हिindeed/for
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
मत्परःone devoted to me
मत्परः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमत्-पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (मयि परः = devoted to me)

Lord Shiva

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

It teaches that true devotion to Shiva matures into unity-vision: the devotee drops the ‘otherness’ (bheda-buddhi) toward all beings, as naturally as one never treats one’s own limbs as чужие.

Linga/Saguna worship trains the mind to rest in Shiva as the inner Self of all; as devotion deepens, the worshipper recognizes the same Shiva-presence pervading every being, dissolving the sense of separation.

Practice japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) with contemplation that Shiva dwells in all beings; let daily conduct reflect this by non-harming and reverence toward life.