Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 75

विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम्

Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection

यज्ज्योतिरभ्रं स्वपुरं पुराणं कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपम् । नित्यं च दीर्घादिविशेषणाद्यैर्हीनं शिवस्त्वं तत एव सर्वम्

yajjyotirabhraṃ svapuraṃ purāṇaṃ kūṭasthamavyaktamanaṃtarūpam | nityaṃ ca dīrghādiviśeṣaṇādyairhīnaṃ śivastvaṃ tata eva sarvam

Du bist jenes makellose, wolkenlose Licht — deine eigene höchste Wohnstatt — uralt, unveränderlich, unmanifest und von endlosen Gestalten. Ewig währst du, frei von allen begrenzenden Bestimmungen wie „lang“ und dergleichen. O Śiva, aus dir allein geht alles hervor und besteht.

यत्which (that)
यत्:
Karta (कर्ता/Subject—relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Karta (कर्ता/Subject—apposition)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अभ्रम्cloudless, stainless
अभ्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (ज्योतिः)
स्वपुरम्one's own abode
स्वपुरम्:
Karta (कर्ता/Subject—apposition)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (स्वं पुरम्)
पुराणम्ancient
पुराणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (ज्योतिः/स्वपुरम्)
कूटस्थम्unchanging, abiding
कूटस्थम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूटस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (कूटे तिष्ठति)
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-व्यक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-समास (negation)
अनन्त-रूपम्of endless forms
अनन्त-रूपम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (अनन्तं रूपं यस्य/अनन्तानि रूपाणि)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः; नित्यं (adverb: always)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दीर्घ-आदि-विशेषण-आद्यैःby qualifiers such as 'long' etc.
दीर्घ-आदि-विशेषण-आद्यैः:
Karana (करण/Instrument—by/with qualifiers)
TypeNoun
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + विशेषण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (दीर्घादीनि विशेषणानि आद्यानि येषां तैः)
हीनम्devoid (of)
हीनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (यत्/ज्योतिः)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता/Subject—predicate noun)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ततःtherefore, from that
ततः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/हेतु/क्रमवाचक (from that/therefore)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphasis)
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
Karta (कर्ता/Subject—predicate)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Suta Goswami (narrating Shiva’s nature within the Sati Khanda context to the sages)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Type: stotra

Offering: dipa

S
Shiva

FAQs

It declares Shiva as the spotless, attribute-transcending Supreme (Pati): unmanifest and immutable, yet the ultimate source of all manifestation—pointing the seeker toward liberation through knowing Shiva beyond limiting concepts.

The verse teaches that while Shiva is beyond all qualifiers (nirguna/avyakta), he is also of infinite forms (anantarupa). Thus, Linga and other saguna forms are valid supports for devotion and contemplation leading the mind to the attributeless Reality.

Meditate on Shiva as pure jyoti (inner light) while japa of the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya,” letting go of limiting notions of time, size, and form; this aligns saguna practice with realization of the nirguna truth.