Shloka 25

हिमालयगृहे नारदस्य आगमनम् तथा विश्वकर्मनिर्मितवैभववर्णनम् — Nārada’s Arrival at Himālaya’s Palace and the Description of Viśvakarman’s Marvels

Devanagari script

नारद उवाच । त्वष्ट्रा कृतन्तद्विकृतं विचित्रं विमोहनं सर्वदिवौकसां हि । येनैव सर्वान्स विमोहितुं सुरान्समिच्छति प्रेमत एव युक्त्या

Transliteration

nārada uvāca | tvaṣṭrā kṛtantadvikṛtaṃ vicitraṃ vimohanaṃ sarvadivaukasāṃ hi | yenaiva sarvānsa vimohituṃ surānsamicchati premata eva yuktyā

Translation

Nārada sprach: „Wahrlich, Tvaṣṭṛ hat eine wunderbare, außergewöhnliche Verblendung geschaffen, um alle Himmelsbewohner zu betören. Durch eben dieses Mittel begehrt er, alle Götter zu verwirren—durch eine aus Anhaftung (premā) geborene List.“

Word by Word

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• त्वष्ट्रा: by Tvaṣṭṛ
• त्वष्ट्रा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतौ), एकवचन

• कृतान्त-द्विकृतम्: a distortion of Fate/Death (Kṛtānta)
• कृतान्त-द्विकृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृतान्त (प्रातिपदिक) + विकृत (कृदन्त; वि+कृ, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कृतान्तस्य विकृतम्)

• विचित्रम्: wonderful/strange
• विचित्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विमोहनम्: delusion/enchantment
• विमोहनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विमोहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्व-दिवौकसाम्: of all the gods (heaven-dwellers)
• सर्व-दिवौकसाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दिवौकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (सर्वे दिवौकसः)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेतु/निश्चयार्थक

• येन: by which
• येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• विमोहितुम्: to delude
• विमोहितुम्: Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
• Type: Verb
• Root: वि+मुह् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक

• सुरान्: the gods
• सुरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• सम्-इच्छति: desires/intends
• सम्-इच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्रेमतः: out of love
• प्रेमतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रेमन् (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• युक्त्या: by a stratagem/means
• युक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

Speaker

Narada

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Characters & Entities

• Narada
• Tvaṣṭṛ
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights how even celestial beings can be overcome by crafted delusion when actions arise from attachment; Shaiva Siddhanta frames such fascination as a form of pāśa (bondage) that is transcended only by turning toward Pati (Shiva) and clear discrimination.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By contrasting divine enchantment with spiritual clarity, the verse implicitly points to the need for stable devotion; worship of the Linga as Saguna Shiva is a grounding practice that protects the mind from being carried away by deceptive appearances and celestial temptations.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is japa of the Panchakshara (“Om Namaḥ Śivāya”) with steady bhakti and inner vigilance, supported by Shaiva disciplines like Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as reminders to remain unattached and focused on Shiva.