Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

वसन्त-प्रभावः तथा काम-उद्दीपन-वर्णनम् | Spring’s Influence and the Arousal of Kāma

किं गतिर्वर्ण्यते ह्यस्याः किं रूपं वर्ण्यते मुहुः । पुष्पाणि किं च वर्ण्यंते वस्त्राणि च तथा पुनः

kiṃ gatirvarṇyate hyasyāḥ kiṃ rūpaṃ varṇyate muhuḥ | puṣpāṇi kiṃ ca varṇyaṃte vastrāṇi ca tathā punaḥ

„Wie ließe sich ihr Gang wahrhaft beschreiben? Wie könnte man ihre Gestalt immer wieder angemessen schildern? Und wie sollte man gar ihre Schmuckblumen und ebenso ihre Gewänder, immer von Neuem, beschreiben?“

किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; interrogative pronoun
गतिःmovement/going/way
गतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis)
अस्याःof her
अस्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case, Genitive), एकवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative pronoun
रूपम्form/beauty
रूपम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्, कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (frequency)
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative pronoun
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय/conjunction
वर्ण्यन्तेare described
वर्ण्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्, कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, बहुवचन
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय/conjunction
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (manner)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (repetition)

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya, describing Pārvatī)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Offering: pushpa

P
Parvati

FAQs

The verse teaches that divine Śakti—here Pārvatī—surpasses ordinary language and comparison; devotion (bhakti) approaches her through reverence and contemplation rather than mere aesthetic description.

In Shaiva thought, Śiva is Pati and Pārvatī is Śakti; praising her indescribable beauty supports saguna-upāsanā, where the devotee venerates the divine in approachable form, which culminates in steadiness of mind for worship of Śiva (including Liṅga worship).

A practical takeaway is mānasa-pūjā (mental worship): visualize the Divine Couple with pure mind, offer flowers and garments inwardly, and support it with japa of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya.”