Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 19

कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम्

Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue

यूयं च साक्षिणो विश्वे सततं सर्वकर्मणाम् । युष्माकं निह्नुतं किम्वा किं ज्ञातुं वक्तुमर्हथ

yūyaṃ ca sākṣiṇo viśve satataṃ sarvakarmaṇām | yuṣmākaṃ nihnutaṃ kimvā kiṃ jñātuṃ vaktumarhatha

„Ihr seid die allsehenden Zeugen des Weltalls und schaut beständig auf jede Tat. Was könnte euch also verborgen bleiben? Was wüsstet ihr nicht—und wozu müsste man es euch sagen?“

यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
साक्षिणःwitnesses
साक्षिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विश्वेO all (witnesses)
विश्वे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), बहुवचन; विशेषणरूपेण संबोधन
सततम्always
सततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सर्वकर्मणाम्of all actions
सर्वकर्मणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व-कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः सर्वेषां कर्मणाम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
युष्माकम्of you (all)
युष्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
निह्नुतम्hidden
निह्नुतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-ह्नु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
किम्what?
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (to know)
वक्तुम्to say
वक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (to speak)
अर्हथyou are able/ought
अर्हथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम

Sanatkumara (narrative voice within the Kumārakhaṇḍa context)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

FAQs

It emphasizes that nothing can truly be hidden from the cosmic Witness; in Shaiva thought, living with awareness of the ever-present sakshi fosters humility, ethical conduct, and readiness for Shiva’s grace that loosens bondage (pāśa).

The Liṅga symbolizes Shiva as the ever-present reality and witness; remembering Shiva as sākṣī during worship turns ritual into inner accountability—offering one’s actions and intentions, not merely external gifts.

Practice sakshi-bhāva (witness-awareness) while japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” and before applying tripuṇḍra or offering bilva, mentally review one’s deeds and surrender them to Shiva for purification.