Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

गौतमविघ्नप्रकरणम्

Episode of Obstacles to Gautama; Gaṇeśa’s Appearing Through Misguided Worship

सूत उवाच । स एवं प्रार्थितस्तैस्तु विहस्य वचनं पुनः । प्रोवाचेभमुखः प्रीत्या बोधयंस्तान्सतां गतिः

sūta uvāca | sa evaṃ prārthitastaistu vihasya vacanaṃ punaḥ | provācebhamukhaḥ prītyā bodhayaṃstānsatāṃ gatiḥ

Sūta sprach: So, von ihnen erbeten, lächelte er und sprach erneut voller Freude; jener Edle — Zuflucht und wahrer Weg der Tugendhaften — belehrte sie in liebevoller Zuneigung.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Prakāra-adhikaraṇa (प्रकार-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/in this way')
प्रार्थितःrequested
प्रार्थितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having been requested'
तैःby them
तैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
विहस्यhaving smiled
विहस्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + हस् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), 'having laughed/smiled'
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kāla/Prakāra-adhikaraṇa (काल/प्रकार-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: 'again')
प्रोवाचspoke
प्रोवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन
इभमुखःthe elephant-faced one (Gaṇeśa)
इभमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइभ + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः इभ-मुखः (elephant-faced)
प्रीत्याwith affection
प्रीत्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
बोधयन्instructing
बोधयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सताम्of the good
सताम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; 'of the good/virtuous'
गतिःrefuge/way/destiny
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

S
Suta
T
the sages (implied)

FAQs

It highlights the guru-like compassion of the narrator/teacher: when sincere seekers request guidance, the wise respond with gentleness and clarity, leading them onto the sat-path (the way of the righteous) that culminates in Shiva-oriented liberation.

In the Kotirudra context, instruction given ‘with affection’ frames pilgrimage and Linga-worship as guided practice: devotees approach with prayer, and the tradition responds with teachings that make Saguna Shiva devotion a doorway to realizing the highest refuge in Pati (Shiva).

The verse implies śravaṇa (devotional listening) and guru-upadeśa: approach with humility, then practice what is taught—typically japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya), along with disciplined pūjā and remembrance during Jyotirlinga worship.