Mantra 2

Rishi: Unspecified in input (requires concordance)
Devata: Viśve Devāḥ (addressed as devāḥ / yajatrāḥ)
Chandas: Unspecified in input (requires source identification)

भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवां सस्तनूभिर्व्यशेमहि देवहितं यदायुः

bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃ sastanūbhirvyaśemahi devahitaṃ yadāyuḥ

bhadraṃ karṇebhiḥ1 śṛṇuyāma devā2 bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ3 sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsaḥ1 stanūbhirvyaśemahi2 devahitaṃ yadāyuḥ3

Mögen wir mit den Ohren Günstiges hören, o Götter; mögen wir mit den Augen Günstiges schauen, o Opferwürdige. Euch preisend mit festen Gliedern und mit heilen Leibern, mögen wir das von den Göttern gewährte Leben erlangen.

bhadram | karṇebhiḥ | śṛṇuyāma | devāḥ | bhadram | paśyema | akṣabhiḥ | yajatrāḥ | sthiraiḥ | aṅgaiḥ | tuṣṭuvāṃsaḥ | tanūbhiḥ | vi-aśemahi | deva-hitām | yat | āyuḥ

भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
कर्म (श्रवण/दर्शन-विषयः)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
कर्णेभिःwith (our) ears
कर्णेभिः:
करण
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
शृणुयामmay we hear
शृणुयाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
देवाःO gods
देवाः:
सम्प्रदान (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
कर्म (दर्शन-विषयः)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
पश्येमmay we see
पश्येम:
क्रिया
TypeVerb
Rootपश्/दृश् (धातु; √पश् = √दृश्)
अक्षभिःwith (our) eyes
अक्षभिः:
करण
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
सम्प्रदान (सम्बोधन)
TypeAdjective (used substantively)
Rootयजत्र (प्रातिपदिक)
स्थिरैःwith firm
स्थिरैः:
करण
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
अङ्गैःlimbs
अङ्गैः:
करण
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
तुष्टुवांसःhaving praised
तुष्टुवांसः:
कर्तृ
TypeParticiple (perfect active)
Rootस्तु (धातु) → तुष्टुवस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; परिपूर्ण/भूतकृदन्त)
तनूभिःwith (our) bodies
तनूभिः:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
विapart/fully (intensifier with verb)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अशेमहिmay we attain
अशेमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘to attain, reach’)
देवहितम्god-bestowed / beneficial by the gods
देवहितम्:
कर्म
TypeAdjective (used as noun/qualifier)
Rootदेवहित (समास; देव + हित)
यत्which
यत्:
कर्म (विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)

Unknown/unspecified (requires chant-index mapping for UA 4.9.3.09.02)

{ "prastava": "(soft stobha prelude; exact form depends on gāna)", "udgitha": "bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ", "pratihara": "sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsaḥ", "upadrava": "stanūbhirvyaśemahi devahitaṃ yadāyuḥ", "nidhana": "āyuḥ (prolonged repose)", "structure_notes": "‘bhadram’ works as a recurring melodic pillar; ‘āyuḥ’ naturally takes nidhana-lengthening to ‘rest’ the blessing into the listener.", "singer_assignments": "Prastotṛ: prelude; Udgātṛ: the double ‘bhadram’ invocation; Pratihartṛ: steadiness clause; Udgātṛ: attainment clause; all: nidhana on ‘āyuḥ’." }

{ "gloss_summary": "Prayer for auspicious hearing and seeing; gods are ‘yajatrāḥ’ (worthy of worship). With steady limbs and sound bodies, the worshippers praise and seek to attain ‘devahitam āyuḥ’—a lifespan allotted/ordained by the gods, conducive to continued merit and sacrifice.", "ritual_interpretation": "Blessing for the sacrificer’s sensory and bodily fitness, ensuring correct performance and reception of mantras and ritual signs.", "theological_insight": "Auspiciousness is not random: it is a divinely harmonized order that can be invoked and lived into through praise and steadiness.", "etymology_highlights": "bhadra = kalyāṇa/hita; yajatra = yajñārha; devahitam = devaiḥ nihitam/niyataṃ (placed/ordained by gods)." }