Rig Veda 6.75.7: Mandala 6, Sukta 75, Mantra 7

Sukta 6.75

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (attributed to the Bharadvājas for RV 6)

Devata: Weapons/War-energies (āyudha; with emphasis on the chariot-horses as divine powers of battle)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.75; verse length and cadence fit Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

तीव्रान्घोषान्कृण्वते वृषपाणयोऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैरमित्रान्क्षिणन्ति शत्रूँरनपव्ययन्तः ॥

Transliteration

tīvrā́n ghoṣā́n kṛṇvate vṛ́ṣa-pāṇayo’śvā́ rathébhiḥ sahá vā́jayantaḥ | ava-krā́mantaḥ prá-padair amítrān kṣiṇánti śátrūn ánapa-vyayantaḥ ||

Translation

Scharfe, donnernde Rufe lassen die starkhändigen Rosse der Kraft erschallen; mit den Wagen verbunden bringen sie die Fülle der Macht. Mit vorwärts schreitenden Tritten drücken sie die feindlichen Regungen nieder und zehren die Kräfte des Gegners aus, ohne vom Zug abzuweichen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तीव्रान्: fierce, sharp
• तीव्रान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तीव्र- (प्रातिपदिक)

• घोषान्: sounds, clamours
• घोषान्: Karma
• Type: Noun
• Root: घोष- (प्रातिपदिक)

• कृण्वते: they make, produce
• कृण्वते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (कृञ्) धातु

• वृषपाणयः: the strong-handed (warriors)
• वृषपाणयः: Kartā
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वृष-पाणि- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व- (प्रातिपदिक)

• रथेभिः: with chariots
• रथेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रथ- (प्रातिपदिक)

• सह: together with
• सह: (सह-सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• वाजयन्तः: driving on, urging to speed / winning prizes
• वाजयन्तः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: वाजय (नामधातु/धातु: वाजय् < वाज ‘प्रेरणे/वर्धने’)

• अवक्रामन्तः: stepping down upon, charging
• अवक्रामन्तः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: अव-क्रम् (धातु: क्रम् ‘गत्यर्थे’ उपसर्गः अव)

• प्रपदैः: with forward steps / with strides
• प्रपदैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: प्रपद- (प्रातिपदिक; ‘प्र’+पद)

• अमित्रान्: enemies
• अमित्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमित्र- (प्रातिपदिक)

• क्षिणन्ति: they destroy, wear down
• क्षिणन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु: क्षि ‘क्षये/हिंसायाम्’)

• शत्रून्: foes
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु- (प्रातिपदिक)

• अनपव्ययन्तः: not turning away, not retreating
• अनपव्ययन्तः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: अन-अप-व्यय (धातु: व्यय्/वि-इ ‘गत्यर्थे/अपगमे’; उपसर्गाः अप, अनु; नञ्-प्रत्ययः)