Rig Veda 10.48.6: Mandala 10, Sukta 48, Mantra 6

Sukta 10.48

Devata: Indra (self-proclamation; victory over opponents)

Samhita Patha (Devanagari)

अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.48.6

Transliteration

ahám etā́ñ chā́śvasato dvā́dvā índraṃ yé vájraṃ yudhā́ye ’kṛṇvata | ā́hvayamānāṃ áva hánmanā ahanaṃ dṛḷhā́ vádann ánamasyur namasvínaḥ ||

Translation

Diese Dauerhaften schlug ich nieder, je zwei und zwei, die den Vajra zur Waffe des Kampfes gegen Indra machten. Selbst als sie mich anriefen, traf ich sie mit dem Kiefer der Macht; fest sprechend beugt sich der Ehrfürchtige nicht vor dem Übermütigen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एतान्: these
• एतान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शाश्वसतः: everlasting, perpetual
• शाश्वसतः: कर्म (एतान् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)

• द्वा: two
• द्वा: कर्म (एतान् इत्यस्य संख्या)
• Type: Numeral
• Root: द्वा (संख्याशब्द)

• द्वा: two (and two)
• द्वा: कर्म (पुनरुक्त्या ‘द्वौ द्वौ’ = ‘two and two / in pairs’)
• Type: Numeral
• Root: द्वा (संख्याशब्द)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ (अकृण्वत इत्यस्य)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म (अकृण्वत इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• युधये: for battle
• युधये: सम्प्रदान (प्रयोजन-दत्तिः)
• Type: Noun (purpose-dative)
• Root: युध् (धातु) → युधि (प्रातिपदिक/भाव) / युध्- (कृदन्त-भाव)

• अकृण्वत: they made, fashioned
• अकृण्वत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• आह्वयमानान्: calling upon (him), invoking
• आह्वयमानान्: कर्म (हन्मि/हनम् इत्यस्य)
• Type: Participle
• Root: आ-ह्वे (धातु) → आह्वयमान (वर्तमान-कृदन्त, शतृ/शानच्)

• अव: down, away
• अव: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• हन्मना: with a slaying-weapon / with the means of smiting
• हन्मना: करण
• Type: Noun
• Root: हन्मन् (प्रातिपदिक; ‘slaying/weapon’)

• अहनम्: a slaying, slaughter
• अहनम्: कर्म (अव-हन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: हन् (धातु) → अहन (कृदन्त/नाम; ‘slaying’)

• दृळ्हाः: the firm/strong (ones)
• दृळ्हाः: कर्तृ (वदन् इत्यस्य; ‘they, the firm ones’)
• Type: Adjective
• Root: दृळ्ह (प्रातिपदिक; ‘firm, strong’)

• वदन्: speaking
• वदन्: कर्तृ-विशेषण (अहम्/इन्द्रः इत्यादि सन्दर्भे ‘speaking’)
• Type: Participle
• Root: वद् (धातु) → वदन्त् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)

• अनमस्युः: not reverencing, irreverent
• अनमस्युः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नम् (धातु) → नमस्यु (इच्छार्थक/प्रवृत्त्यर्थक विशेषण)

• नमस्विनः: the reverent (worshippers)
• नमस्विनः: कर्तृ (अन्त्यपादे विरोध-युग्मम्: ‘irreverent vs reverent’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: नमस् + विन् (प्रातिपदिक; ‘reverent, worshipper’)