HomeRig VedaMandala 1Sukta 51Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.51

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

तक्षद्यत्त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः । आ त्वा वातस्य नृमणो मनोयुज आ पूर्यमाणमवहन्नभि श्रवः ॥

तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शव॑: । आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रव॑: ॥

takṣad yat ta uśanā sahasā saho vi rodasī majmanā bādhate śavaḥ | ā tvā vātasya nṛmaṇo mano-yuja ā pūryamāṇam avahann abhi śravaḥ ||

Als Uśanā dir Kraft durch Kraft schmiedete, drängt deine Energie in ihrer Größe die beiden Welten auseinander. Da trugen dich, dich immer mehr erfüllend, die dem Denken angeschirrten Kräfte des Vāta (Wind) voran — zur Fülle des inspirierten Hörens, des Ruhmes (śravas).

तक्ष॑त् । यत् । ते॒ । उ॒शना॑ । सह॑सा । सहः॑ । वि । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒ज्मना॑ । बा॒ध॒ते॒ । शवः॑ । आ । त्वा॒ । वात॑स्य । नृ॒ऽम॒नः॒ । म॒नः॒ऽयुजः॑ । आ । पूर्य॑माणम् । अ॒व॒ह॒न् । अ॒भि । श्रवः॑ ॥तक्षत् । यत् । ते । उशना । सहसा । सहः । वि । रोदसी इति । मज्मना । बाधते । शवः । आ । त्वा । वातस्य । नृमनः । मनःयुजः । आ । पूर्यमाणम् । अवहन् । अभि । श्रवः ॥takṣat | yat | te | uśanā | sahasā | sahaḥ | vi | rodasī iti | majmanā | bādhate | śavaḥ | ā | tvā | vātasya | nṛ-manaḥ | manaḥ-yujaḥ | ā | pūryamāṇam | avahan | abhi | śravaḥ

तक्षत्he fashioned / he fashioned forth
तक्षत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतक्ष्
यत्when / that which
यत्:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootयद्
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootत्वद्
उशनाUśanā (Kavi Uśanas)
उशना:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootउशनस् (प्रा.)
सहसाwith might / by force
सहसा:
करण
TypeNoun
Rootसहस्
सहःmight, strength
सहः:
कर्म
TypeNoun
Rootसहस्
विapart, asunder, widely
वि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी (प्रा.)
मज्मनाby greatness / by magnitude
मज्मना:
करण
TypeNoun
Rootमज्मन्
बाधतेhe presses, overpowers
बाधते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध्
शवःpower, vigor
शवः:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootशवस्
towards, hither
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवात
नृमणःmanly spirit / heroic impulse
नृमणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनृमण
मनोयुजःmind-yoking, harnessing the mind
मनोयुजः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोयुज् (प्रा.)
towards, hither
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root
पूर्यमाणम्being filled / being made full
पूर्यमाणम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootपूर्य (धातु √पॄ/पूर्) → पूर्यमाण (कृदन्त)
अवहन्they carried / they conveyed
अवहन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह्
अभिtowards, upon
अभि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्