Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Sarga 93: Rāvaṇa’s Grief and Fury after Indrajit’s Fall; Move to Slay Vaidehī and Ministerial Restraint

तस्यक्रुद्धस्यनेत्राभ्यांप्रापतन्नाश्रृबिन्दवः ।।।।दीपाभ्यामिवदीप्ताभ्यांसार्चिषस्स्नेहबिन्दवः ।

tasya kruddhasya netrābhyāṃ prāpatann aśru-bindavaḥ |

dīpābhyām iva dīptābhyāṃ sa-rcīṣaḥ sneha-bindavaḥ ||

Aus seinen zornentbrannten Augen fielen Tränen—wie Öltropfen, die von zwei hell lodernden Lampen herabträufeln.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; "of him"
क्रुद्धस्यof the enraged (one)
क्रुद्धस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; "of the enraged"
नेत्राभ्याम्from the two eyes
नेत्राभ्याम्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), द्विवचन; "from (his) two eyes"
प्रापतन्fell
प्रापतन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√पत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; "fell down"
अश्रुबिन्दवःtear-drops
अश्रुबिन्दवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्रु+बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: अश्रूणां बिन्दवः; "drops of tears"
दीपाभ्याम्from two lamps
दीपाभ्याम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), द्विवचन; "by/from two lamps" (in simile)
इवlike
इव:
Upamana-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानसूचक
दीप्ताभ्याम्blazing
दीप्ताभ्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दीप्)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; instrumental; qualifies दीपाभ्याम्: "from two blazing (lamps)"
सार्चिषःflaming
सार्चिषः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस+अर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि: अर्चिः अस्य अस्ति; "having flame" (qualifies स्नेहबिन्दवः)
स्नेहबिन्दवःoil-drops
स्नेहबिन्दवः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootस्नेह+बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: स्नेहस्य बिन्दवः; "drops of oil"

Just as drops of oil drop from flaming lamps, tears dropped from his enraged flaming eyes.

R
Rāvaṇa

FAQs

Human sorrow is real, but dharma requires that grief be processed without turning into cruelty; tears amid rage show inner turmoil needing restraint.

Rāvaṇa’s anger is mixed with grief, expressed as tears falling from blazing eyes.

Emotional honesty is visible, but the implied virtue is channeling emotion toward right action rather than vengeance.