Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

द्रुमवर्षंतुसञ्छिन्नंदृष्टवाकुम्भोनवीर्यवान् ।।।।वानराधिपति: शीमान्महासत्त्वो न विव्यथे ।

drumavarṣaṃ tu sañchinnaṃ dṛṣṭvā kumbhena vīryavān | vānarādhipatiḥ śrīmān mahāsattvo na vivyathe ||

Als er sah, dass Kumbha den Baumregen zerschmettert hatte, wankte der tapfere, ruhmreiche Herr der Vânaras, groß an Geist, nicht.

द्रुमवर्षम्a rain/shower of trees
द्रुमवर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुम + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्रुमाणां वर्षः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
सञ्छिन्नम्cut off/repelled, shattered
सञ्छिन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + छिद् (धातु) → सञ्छिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘cut/tormented’—द्रुमवर्षम् इति विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seen’
कुम्भःKumbha
कुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
वीर्यवान्valiant
वीर्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘valiant’—कुम्भः इति विशेषणम्
वानराधिपतिःlord of the monkeys (Sugriva)
वानराधिपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणाम् अधिपतिः)
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘prosperous/illustrious’—वानराधिपतिः इति विशेषणम्
महासत्त्वःgreat-souled, very noble
महासत्त्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहā + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् सत्त्वम् यस्य/महासत्त्वः)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
विव्यथेwas shaken/distressed
विव्यथे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यथ् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘was not distressed/shaken’ (न इति निषेधेन)

Valiant hero, the prosperous and noble Sugriva, the chief of Vanaras did not get distressed when tormented with rain of trees.

S
Sugrīva (vānarādhipatiḥ, implied)
K
Kumbha

FAQs

Dhairya (steadfast courage) in a righteous struggle: setbacks should not disturb one’s commitment to the just cause.

Although Kumbha destroys the incoming tree-shower, Sugrīva remains unshaken and continues the fight.

Dhairya and utsāha (unbroken resolve and energy).