Valmiki Ramayana 6.76.49 — Yuddha Kanda, Sarga 76, Shloka 49

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

Devanagari script

अङ्गदःप्रतिविद्धाङ्गोवालिपुत्रो न कम्पते ।शिलापादपवर्षाणितस्यमूर्ध्निववर्ष ह ।।।।

Transliteration

aṅgadaḥ pratividdhāṅgo vāliputro na kampate |

śilāpādapavarṣāṇi tasya mūrdhni vavarṣa ha ||

Translation

Obwohl sein Leib durchbohrt war, wankte Aṅgada, Vālīs Sohn, nicht; vielmehr ließ er auf Kumbhas Haupt Felsen und ausgerissene Bäume herabregnen.

Word by Word

• अङ्गदः: Angada
• अङ्गदः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रतिविद्धाङ्गः: with limbs pierced (yet firm)
• प्रतिविद्धाङ्गः: कर्ता-विशेषणम् (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रतिविद्ध-अङ्ग (प्रातिपदिक; प्रतिविद्ध + अङ्ग)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying अङ्गदः)

• वालिपुत्रः: Vali's son
• वालिपुत्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: वालि-पुत्र (प्रातिपदिक; वालि + पुत्र)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अङ्गदस्य उपनाम

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation to verb)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• कम्पते: shakes/is shaken
• कम्पते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: कम्प् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• शिलापादपवर्षाणि: showers of rocks and trees
• शिलापादपवर्षाणि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शिला-पादप-वर्ष (प्रातिपदिक; शिला + पादप + वर्ष)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'वर्ष' = shower; कर्मपदम् (object of ववर्ष)

• तस्य: of him/his
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक-सम्भवः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• मूर्ध्नि: on the head
• मूर्ध्नि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• ववर्ष: rained/showered
• ववर्ष: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• ह: indeed
• ह: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: पादपूरण/निपात (emphatic particle)

Context

Vali's son was not shaken by the strike, showered rain of rocks and trees on his (Kumbha) forehead.

Characters & Entities

• Aṅgada
• Vālin
• Kumbha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Steadfastness in a righteous cause: even when wounded, Aṅgada remains firm, embodying resolve aligned with Dharma.

What is the narrative situation?

Despite being pierced by arrows, Aṅgada retaliates by hurling rocks and trees at Kumbha.

Which character virtue is emphasized?

Fearlessness and resilience—Aṅgada’s composure under injury and his continued resistance.