Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

लङ्कादाह-प्रचोदनं तथा वानर-राक्षस-समरारम्भः

The Burning of Lanka and the Outbreak of Battle

रोमजंवालजंचर्मव्याघ्रजंचण्डजंबहु ।।।।मुक्तामणिविचित्रांश्चप्रासादांश्चसमन्ततः ।विविधानस्त्रसंयोगानग्निर्दहतितत्रवै ।।।।

romajaṃ vālajaṃ carma vyāghrajaṃ caṇḍajaṃ bahu | muktāmaṇivicitrāṃś ca prāsādāṃś ca samantataḥ ||

Ringsum lagen viele Güter: Decken aus Haar, Schweifwedel, Tigerfelle, Moschus und Paläste, mit Perlen und Edelsteinen geschmückt—vom sich ausbreitenden Brand ergriffen.

romajammade of hair
romajam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootroma (प्रातिपदिक) + ja (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; समासः (तत्पुरुष) "रोमात् जातम्"
vālajammade of tail-hair/fur
vālajam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvāla (प्रातिपदिक) + ja (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; समासः (तत्पुरुष)
carmahide/skin
carma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcarma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
vyāghrajammade of tiger-skin
vyāghrajam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvyāghra (प्रातिपदिक) + ja (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; समासः (तत्पुरुष)
caṇḍajammade of musk/strong-scented (item)
caṇḍajam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcaṇḍa (प्रातिपदिक) + ja (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; समासः (तत्पुरुष)
bahumany/much
bahu:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अव्ययवत् प्रयोगः/collective); Neuter, Accusative, Singular; विशेषणम्
muktā-maṇi-vicitrānvariegated with pearls and gems
muktā-maṇi-vicitrān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmuktā (प्रातिपदिक) + maṇi (प्रातिपदिक) + vicitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural; विशेषणम् (प्रासादान्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
prāsādānmansions/palaces
prāsādān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāsāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
samantataḥall around
samantataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
Formदेश/परिमाणवाचक-अव्यय; adverb "on all sides"
vividhānvarious
vividhān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural; विशेषणम् (अस्त्रसंयोगान्)
astra-saṃyogāncollections of weapons
astra-saṃyogān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootastra (प्रातिपदिक) + saṃyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural; समासः (तत्पुरुष)
agniḥfire
agniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
dahatiburns
dahati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdah (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Present, Active, 3rd person singular
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात; emphatic particle

With fire all over, rugs made of hair of animals, whisks made of fur of animals, tiger skins, musk, wonderful pearls, and gems in laid dwellings of many kinds, and clusters of war weapons were burnt.

F
Fire (implied in continuation)
P
Pearls (muktā)
G
Gems (maṇi)
P
Prāsāda (mansions)

FAQs

Attachment to luxury is shown as fragile; when adharma ripens into calamity, wealth and display offer no refuge—dharma is the true protection.

A scene of widespread burning/destruction is described, consuming riches and residences.

Moral discernment—seeing the limits of material splendor in the face of ethical consequence.