Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

तंवानराःप्रेक्ष्यविनेदुरुच्चैस्सतानपिप्रेक्ष्यमुदाननाद ।तेषांसमुध्घुष्टरवंनिशम्यलङ्कालयाभीमतरंविनेदुः ।।6.74.71।।

taṃ vānarāḥ prekṣya vinedur uccais sa tān api prekṣya mudā nanāda |

teṣāṃ samudghuṣṭa-ravaṃ niśamya laṅkālayāḥ bhīmataraṃ vineduḥ ||6.74.71||

Als die Vānaras ihn erblickten, jauchzten sie laut; und auch er, als er sie sah, brüllte vor Freude. Als die Bewohner Laṅkās dieses dröhnende Geschrei vernahmen, stießen sie aus Furcht einen noch schrecklicheren Ruf aus.

तम्him / that one
तम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular)
वानराःthe Vanaras
वानराः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (nominative plural)
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
पूर्वकाल (having done; adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootप्र + ईक्ष् (धातु) → प्रेक्ष्य (क्त्वान्त/ल्यप् अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund), क्रियाविशेषणम्
विनेदुःthey roared / cried out
विनेदुः:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootनि + नद् (धातु) → विनेदुः
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः बहुवचनम्, परस्मैपदम्
उच्चैःloudly / on high
उच्चैः:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
सःhe
सः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (nominative singular)
तान्them
तान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (accusative plural)
अपिalso / even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (particle modifying phrase)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle: also/even)
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
पूर्वकाल (having done; adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootप्र + ईक्ष् (धातु) → प्रेक्ष्य (क्त्वान्त/ल्यप् अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund), क्रियाविशेषणम्
मुदाwith joy
मुदा:
करण (instrument/means; adverbial)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक: मुद् f. / मुदा-रूपम्)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instrumental singular); क्रियाविशेषणार्थे (with joy)
ननादhe roared
ननाद:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootनद् (धातु) → ननाद
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः एकवचनम्, परस्मैपदम्
तेषाम्of them / their
तेषाम्:
सम्बन्ध (possessor/relational)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (genitive plural)
समुद्घुष्ट-रवम्the loudly raised roar
समुद्घुष्ट-रवम्:
कर्म (object) (of niśamya)
TypeNoun
Rootसम् + उद् + घुष् (धातु) → उद्घुष्ट (कृदन्त, क्त) + रव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular); तत्पुरुष-समासः (कर्मधारय-प्रायः: ‘उद्घुष्टः रवः’)
निशम्यhaving heard / noticing
निशम्य:
पूर्वकाल (having heard/learnt; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनि + शम्/शम् (धातु: to perceive/hear) → निशम्य (क्त्वान्त/ल्यप् अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund), क्रियाविशेषणम्
लङ्कालयाःof Lanka (of those dwelling in Lanka)
लङ्कालयाः:
सम्बन्ध (genitive: of Lanka / in Lanka’s dwellers’ context)
TypeNoun
Rootलङ्का + आलय (प्रातिपदिक) = लङ्कालय (समासान्त प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular); तत्पुरुष-समासः (लङ्कायाः आलयः = ‘dwelling/place of Lanka’)
भीमतरम्more terrible / very dreadful
भीमतरम्:
विशेषण (qualifier of object/sound)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक) + तरप् (तुलनात्मक-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular); विशेषणम् (qualifying implied ‘रवम्/नादम्’)
विनेदुःthey roared / cried out
विनेदुः:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootनि + नद् (धातु) → विनेदुः
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः बहुवचनम्, परस्मैपदम्

Observing him high the Vanaras became joyful, and he also saw them. Hearing their loud noise becoming aware of the Rakshasas of Lanka also roared in terrible fear.

H
Hanumān
V
Vānaras
L
Laṅkā

FAQs

Righteous action renews collective courage: Dharma strengthens the good with hope, while wrongdoing breeds fear when confronted by steadfast virtue.

Hanumān returns with the mountain; the Vānara army celebrates, and the sounds alarm the people of Laṅkā.

Inspiring leadership—Hanumān’s presence itself becomes a source of confidence for allies and dread for aggressors.