Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

स ब्रह्मकोशंरजतालयं च शक्रालयंरुद्रशरप्रमोक्षम् ।हयाननंब्रह्मशिरश्चदीप्तंददर्शवैवस्वतकिङ्करांश्च ।।6.74.59।।

sa brahmakośaṃ rajatālayaṃ ca śakrālayaṃ rudraśarapramokṣam | hayānanaṃ brahmaśiraś ca dīptaṃ dadarśa vaivasvatakiṅkarāṃś ca || 6.74.59 ||

Er erblickte den Sitz Brahmās und die silberglänzende Wohnstatt, die Heimstatt Śakras (Indras), den Ort, wo Rudra seinen Pfeil entsandte, den pferdegesichtigen Herrn (Hayagrīva), das strahlende Brahmaśiras und auch die Diener Vaivasvatas (Yamas).

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मकोशम्Brahma's treasury/abode (brahma-kośa)
ब्रह्मकोशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म-कोश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः कोशः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रजतालयम्the silver abode
रजतालयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरजत-आलय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रजतस्य आलयः), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
शक्रालयम्Indra's abode
शक्रालयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र-आलय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शक्रस्य आलयः), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रुद्रशरप्रमोक्षम्the place of Rudra's arrow-release
रुद्रशरप्रमोक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र-शर-प्रमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रुद्रस्य शरस्य प्रमोक्षः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हयाननम्Hayānana (Hayagriva)
हयाननम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहय-आनन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (हयः आननं यस्य), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (हयग्रीव)
ब्रह्मशिरःBrahma's head; Brahmaśiras
ब्रह्मशिरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म-शिरस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः शिरः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
दीप्तम्glowing
दीप्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ब्रह्मशिरः इत्यस्य विशेषण
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैवस्वतकिङ्करान्attendants of Vaivasvata (Yama)
वैवस्वतकिङ्करान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैवस्वत-कि9kara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वैवस्वतस्य किङ्कराः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

"Whoever is strong among Vanaras, have been struck and are alive breathing among the Vanaras. Let us restore their confidence."

B
Brahmā
Ś
Śakra (Indra)
R
Rudra (Śiva)
V
Vaivasvata (Yama)
K
Kiṅkaras (attendants of Yama)

FAQs

The verse gestures to ṛta/dharma as cosmic order: even in a human war, the narrative situates events within a universe governed by divine law, restraint, and consequence.

As Hanumān ranges in search of the life-giving herbs, the poem describes awe-inspiring, otherworldly landmarks and powers associated with gods and divine weapons.

Śraddhā and adbhuta-bhāva (reverent wonder): the capacity to recognize higher order and sacred power while pursuing one’s duty.