Previous Verse
Next Verse

Shloka 88

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

अङ्गदस्यवचश्श्रुत्वाप्रचुक्रोधनरान्तकः ।सन्दश्यदशनैरोष्ठंन्वििश्श्वस्यभुजङ्गवत् ।।6.69.87।।अभिगम्याङ्गदंक्रुद्धोवालिपुत्रंनरान्तकः ।प्रासंसमाविध्यतदाङ्गदायसमुज्ज्वलन्तंसहसोत्ससर्ज ।स वालिपुत्रोरसिवज्रकल्पेबभूवभग्नोन्यपतच्चभूमौ ।।6.69.88।।

aṅgadasya vacaḥ śrutvā pracakrodha narāntakaḥ | sandaśya daśanair oṣṭhaṁ niviśvasya bhujaṅgavat || abhigamya aṅgadaṁ kruddho vāli-putraṁ narāntakaḥ | prāsaṁ samāvidhya tadā aṅgadāya samujjvalantaṁ sahasotsasarja | sa vāli-putrorasi vajra-kalpe babhūva bhagno nyapatac ca bhūmau ||

Als Narāntaka Aṅgadas Worte hörte, entbrannte er vor Wut; er biss sich auf die Lippen und zischte wie eine Schlange. Wütend schritt er auf Vālis Sohn zu und schleuderte mit Wucht einen lodernden Speer auf Aṅgada. Der Speer traf Aṅgadas Brust wie ein Donnerkeil, zersplitterte und fiel zu Boden.

tamthat
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Ekavacana; pronoun referring to prāsa
prāsamspear
prāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
ālokyahaving seen
ālokya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-√lok (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), avyaya; having seen
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormTemporal adverb
vibhagnambroken
vibhagnam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvi-√bhañj (धातु)
FormKta participle (क्त), Puṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; qualifying prāsa
suparṇa-kṛtta-oraga-bhoga-kalpamlike a serpent-coil cut by Garuḍa
suparṇa-kṛtta-oraga-bhoga-kalpam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsuparṇa + kṛtta + oraga + bhoga + kalpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; multi-member tatpuruṣa: suparṇa-kṛtta (cut by Garuḍa) + oraga-bhoga (serpent-coil) + kalpa (like)
talampalm (hand)
talam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottala (प्रातिपदik)
FormNapुंसakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; 'palm of hand'
samudyamyahaving raised
samudyamya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-ud-√yam (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), avyaya; having raised
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
vāliputraḥVali's son (Angada)
vāliputraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāli + putra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
turaṅgamamhorse
turaṅgamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootturaṅgama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
tasyahis
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive), Ekavacana; 'of him' (Narantaka)
jaghānastruck
jaghāna:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√han (धातु)
FormLiṭ lakāra (Perfect), Prathama puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
mūrdhnion the head
mūrdhni:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (Locative), Ekavacana

Hearing Angada's words Naranthaka flew into a rage. Biting his lips with teeth, hissing like a serpent Naranthaka stood before Angada. He hurled his spear glowing like fire on Angada's chest violently. It struck Angada and shattered, went round, and fell.

A
Aṅgada
N
Narāntaka
V
Vāli
S
spear (prāsa)

FAQs

Uncontrolled anger clouds judgment and leads to failure; dharma favors steadiness over rage, even in warfare.

Narāntaka, provoked by Aṅgada’s challenge, throws a spear that strikes Aṅgada but breaks apart and drops harmlessly.

Aṅgada’s steadfastness under attack (and the implied futility of rage-driven violence).