Previous Verse
Next Verse

Shloka 84

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

लाजगन्धोदवर्षैस्तुसिच्यमानश्सनैश्शनैः ।राजवीथ्यास्तुशीतत्वात्संज्ञांप्रापमहाबलः ।।।।

lājagandhodavarṣais tu sicyamānaḥ śanaiḥ śanaiḥ | rājavīthyās tu śītatvāt saṃjñāṃ prāpa mahābalaḥ ||

Von Schauern aus geröstetem Korn und duftendem Wasser benetzt und durch die Kühle der königlichen Straße erfrischt, gewann der Gewaltige nach und nach das Bewusstsein zurück.

लाजगन्धोदवर्षैःwith showers of parched grain and scented water
लाजगन्धोदवर्षैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootlāja (प्रातिपदिक) + gandha-udaka (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समाहार/षष्ठी-तत्पुरुषः ‘लाजानां गन्धोदकस्य च वर्षैः’ (showers of parched grain and scented water)
तुand/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः
सिच्यमानःbeing sprinkled
सिच्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√sic (धातु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि वर्तमानकृदन्तः (शानच्) ‘being sprinkled’
शनैःslowly
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
Formरीति-अव्ययम् (adverb)
शनैःvery slowly
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्ययम् (intensifying)
राजवीथ्याःfrom the royal street
राजवीथ्याः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootrāja (प्रातिपदिक) + vīthī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘राज्ञः वीथी’
तुindeed
तु:
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः
शीतत्वात्due to coolness
शीतत्वात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootśītatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे (ablative of cause)
संज्ञाम्consciousness
संज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃjñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रापregained
प्राप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
महाबलःthe mighty one
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (पूर्वपद) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘महद् बलम् यस्य’ इति बहुव्रीहिरपि सम्भवति, परन्तु प्रचलित-विशेषणरूपे कर्मधारयवत्; कुम्भकर्णस्य विशेषणम्

Exceptionally strong Sugriva with parched grain and fragrant water showered on him in the royal path, being cool, regained consciousness.

S
Sugrīva (mahābala)
L
lāja (parched grain)

FAQs

The verse underscores resilience: even when overpowered, a righteous ally can recover presence of mind—an inner steadiness essential for dharmic action.

While being taken along Laṅkā’s royal street and sprinkled with scented water and parched grain, Sugrīva slowly returns to consciousness.

Fortitude (dhairya): Sugrīva’s recovery signals readiness to re-engage with duty despite humiliation and harm.