Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

कुम्भकर्णविबोधनम्

The Awakening of Kumbhakarna

किंकरिष्याम्यहंतेनशक्रतुल्यबलेनहि ।।।।ईदृशेव्यसनेघोरेयोनसाह्यायकल्पते ।

kiṁ kariṣyāmy ahaṁ tena śakratulyabalena hi | īdṛśe vyasane ghore yo na sāhyāya kalpate ||

Was vermag ich mit ihm — selbst wenn seine Kraft der Indras gleicht —, wenn er in solch schrecklicher Not mir nicht zur Hilfe taugt?

किम्what
किम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; प्रश्नार्थक
करिष्यामिshall I do
करिष्यामि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तेनwith/by him
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
शक्रतुल्यबलेनby (his) Indra-like strength
शक्रतुल्यबलेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशक्र + तुल्य + बल (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (शक्रतुल्यं बलं यस्य/शक्रतुल्यबलः; तस्य बलेन)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये-अव्ययम्
ईदृशेin such
ईदृशे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (व्यसने)
व्यसनेin calamity
व्यसने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Context)
TypeNoun
Rootव्यसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
घोरेdreadful
घोरे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (व्यसने)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
साह्यायfor help
साह्याय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient-Purpose)
TypeNoun
Rootसाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्
कल्पतेis fit/available
कल्पते:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√कॢप् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

"What can I do if he does not assist me in such a dreadful comb at because of his weakness, even though he is equal to Indra in strength"

K
Kumbhakarṇa (implied)
I
Indra (Śakra)

FAQs

Capability must translate into timely duty; dharma is not only power but also responsible support in moments of crisis.

Rāvaṇa worries that Kumbhakarṇa, despite immense strength, may not be practically available to assist due to his inert state.

The virtue of sāhāyya (active assistance/solidarity) in righteous struggle—contrasted with useless strength that does not serve duty.