Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

हनूमानपितेजस्वीसमाश्वस्तोमहामनाः ।विप्रेक्षमाणोयुद्धेप्सुस्सरोषमिदमब्रवीत् ।।6.59.73।।नीलेनसहसंयुक्तंरावणंराक्षसेश्वरम् ।अन्येनयुद्यमानस्यनयुक्तमभिधावनम् ।।6.59.74।।

tad vikīrṇaṃ gireḥ śṛṅgaṃ dṛṣṭvā hari-camūpatiḥ | kālānagir iva jajvāla kopena paravīrahā || 6.59.76 ||

Als der Affenheerführer den zersplitterten Berggipfel sah, loderte Nīla, der Bezwinger feindlicher Helden, vor Zorn auf wie das Feuer der Weltenvernichtung.

रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक; नाम)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन, पुंलिङ्ग
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
महातेजाःof great splendor/power
महातेजाः:
Visheshana (विशेषण of रावणः)
TypeAdjective
Rootमहत् + तेजस् (प्रातिपदिक; समास)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; कर्मधारय-समास: महत् तेजः यस्य
तम्that
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, पुंलिङ्ग
शृङ्गम्peak, horn (mountain peak)
शृङ्गम्:
Karma (कर्म; apposition to तम्)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण of शरैः
शरैःarrows
शरैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन, पुंलिङ्ग
आजघानstruck, smote
आजघान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सु-तीक्ष्ण-अग्रैःwith very sharp points
सु-तीक्ष्ण-अग्रैः:
Visheshana (विशेषण of शरैः)
TypeAdjective
Rootसु + तीक्ष्ण + अग्र (प्रातिपदिक; समास)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन, पुंलिङ्ग; कर्मधारय-समास: सुतीक्ष्णम् अग्रं येषाम् (very sharp-pointed)
तत्that (peak)
तत्:
Karta (कर्ता; subject of पपात)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; here refers to शृङ्गम्
विकीर्णम्shattered, scattered
विकीर्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + कीर् (धातु) + क्त (प्रत्यय; कृदन्त)
Formप्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण of तत्
पपातfell
पपात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)

Endowed with a great mind and energetic Hanuman became alert and seeking to fight with Ravana, feeling fresh, enraged, looking at Nila said "It is not correct to attack one who is fighting with another."

N
Nīla
R
Rāvaṇa
M
mountain peak

FAQs

Righteous struggle may include controlled wrath: anger becomes dhārmic when it fuels protection and justice rather than cruelty or ego.

Nīla reacts to Rāvaṇa’s destruction of his projectile, becoming intensely enraged.

Indomitable spirit and battle-fervor in service of the host’s protection.