Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

सकृत्तुप्रहरेदानींदुर्भुद्धे किंविकत्थसे ।।6.59.66।।ततस्त्वांमामिकामुष्टिर्नयिष्यतियमक्षयम् ।

sakṛt tu prahare dānīṃ durbuddhe kiṃ vikatthase | tatas tvāṃ māmikā muṣṭir nayiṣyati yama-kṣayam ||6.59.66||

„Schlag jetzt nur noch einmal zu, du übelgesinnter—was prahlst du? Dann wird dich diese meine Faust in Yamas Reich senden.“

सकृत्once
सकृत्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: once)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
प्रहरstrike!
प्रहर:
क्रिया (command)
TypeVerb
Rootप्र + हृ (धातु) / प्रहर् (धातु-रूप)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
इदानीम्now
इदानीम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: now)
दुर्बुद्धेO evil-minded one
दुर्बुद्धे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदुर् + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समास (dur-buddhiḥ); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
किम्why?
किम्:
प्रश्न (interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (interrogative)
विकत्थसेdo you boast
विकत्थसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि + कथ् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया, एकवचन
मामिकाmy
मामिका:
कर्तृविशेषण (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमामिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मुष्टिः’ का विशेषण; अर्थः ‘मम सम्बन्धिनी’
मुष्टिःfist
मुष्टिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नयिष्यतिwill take/lead
नयिष्यति:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यमक्षयम्to Yama's abode
यमक्षयम्:
गन्तव्य/कर्म (destination as object)
TypeNoun
Rootयम + क्षय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (yamasya kṣayaḥ = abode of Yama); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

"O evil minded one, why do you brag You do this once more I will strike you once again with my fist and send you to the abode of Yama."

H
Hanumān
R
Rāvaṇa
Y
Yama

FAQs

The verse contrasts boastfulness with accountability: speech should align with truth and capability. In dharmic terms, empty pride (vikatthā) is censured, and wrongdoing is warned of its consequence (death/justice).

Hanumān challenges Rāvaṇa to repeat his strike and warns that he will retaliate decisively.

Moral fearlessness and clarity—Hanumān speaks directly, without flattery, in defense of the righteous cause.