Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

योऽसौगजस्कन्धगतोमहात्मानवोदितार्कोपमताम्रवक्त्रः ।प्रकम्पयन्नागशिरोऽभ्युपैतिह्यकम्पनंत्वेनमवेहिराजन् ।।6.59.14।।

yo’sau gajaskandhagato mahātmā navoditārkopamatāmravaktraḥ |

prakampayan nāgaśiro’bhyupaiti hy akampanaṃ tv enam avehi rājan ||6.59.14||

O König, wisse: Das ist Akampana — der großherzige Krieger, der auf dem Rücken des Elefanten sitzt; sein kupferrotes Antlitz gleicht der eben aufgegangenen Sonne, und herannahend lässt er den Kopf des Elefanten erzittern.

yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
asauthat (yonder)
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
gaja-skandha-gataḥmounted on the elephant's shoulder/back
gaja-skandha-gataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootgaja + skandha + gata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (गजस्य स्कन्धे गतः) विशेषणम् (असौ)
mahātmāthe great-souled one
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् आत्मा यस्य)
nava-udita-arka-upama-tāmra-vaktraḥwhose coppery face is like the newly risen sun
nava-udita-arka-upama-tāmra-vaktraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnava + udita + arka + upama + tāmra + vaktra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (नवोदित-आर्क-उपमं ताम्रं वक्त्रं यस्य) विशेषणम् (असौ)
prakampayanshaking
prakampayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-√kamp (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘shaking’
nāga-śiraḥthe elephant's head
nāga-śiraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga + śiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नागस्य शिरः)
abhyupaitiapproaches
abhyupaiti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-upa-√i (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः इ (to go/approach) उपसर्गौ अभि+उप
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
akampanamAkampana
akampanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootakampana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नाम (proper noun)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
enamhim
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
avehiknow (recognize)
avehi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√i (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः इ; अर्थः ‘know/recognize’
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative/सम्बोधन), एकवचन

"O King! the one seated on the elephant, by whose weight the elephant head is shaking, whose coppery face is like the rising sun, a gigantic one is Akampana."

A
Akampana
R
Ravana

FAQs

The speaker urges the king to correctly recognize Akampana (“avehi”—know), emphasizing truthful identification and clear reporting in a critical wartime moment.

It highlights the dharma of responsible counsel: in war, leaders must receive accurate information about opponents and allies, and advisors must speak truthfully without distortion.