HomeRamayanaYuddha KandaSarga 59Shloka 110
Previous Verse
Next Verse

Shloka 110

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

सशक्तिमान् शक्तिसमाहतःसन् प्रजज्वालमुहुःरघुप्रवीरः ।तंविह्वलन्तंसहसाभ्युपेत्यजग्राहराजातरसाभुजाभ्याम् ।।6.59.110।।

sa śaktimān śaktisamāhataḥ san prajajvāla muhuḥ raghupravīraḥ |

taṃ vihvalantaṃ sahasābhyupetya jagrāha rājā tarasā bhujābhyām ||6.59.110||

Obwohl mächtig, loderte der Held der Raghu, vom Wurfspieß schwer getroffen, immer wieder in brennendem Schmerz auf; da stürzte der König Rāvaṇa plötzlich heran und packte ihn mit jäher Schnelligkeit an beiden Armen.

sa-śaktimānhaving a spear/javelin (with the śakti)
sa-śaktimān:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaktimat (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (sa- = सह/सहित), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective qualifying raghupravīraḥ
śakti-samāhataḥstruck/hurt by the javelin
śakti-samāhataḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśakti + sam-ā-han (धातु) → samāhata (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (instrumental relation: śaktyā samāhataḥ), भूतकृदन्त (क्त/क्तवत्-प्रत्ययार्थ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to raghupravīraḥ
sanbeing
san:
Karta-anuvṛtti (कर्ता-अनुवृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootas (धातु) → sat (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle) from √as; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; concessive/continuative sense 'being'
prajajvālablazed/burned fiercely
prajajvāla:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + jval (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
muhuḥagain and again
muhuḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmuhuḥ (अव्यय)
Formअव्यय; adverb of frequency
raghu-pravīraḥthe eminent hero of the Raghu line
raghu-pravīraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootraghu + pravīra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (raghoḥ pravīraḥ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
vihvalantamreeling/fainting
vihvalantam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi + hval (धातु) → vihvalat (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective to tam
sahasāsuddenly/violently
sahasā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (suddenly/forcibly)
abhyupetyahaving approached
abhyupetya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootabhi + upa + i (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), 'having approached'
jagrāhaseized/held
jagrāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tarasāswiftly/with speed
tarasā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग-प्रातिपदिक taras; तृतीया (3rd) एकवचन used adverbially (instrumental of manner)
bhujābhyāmwith (his) two arms
bhujābhyām:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhuja (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन

Lakshmana the eminent hero of Raghu's was badly hurt by the javelin and was burning in pain. King Ravana caught him who was losing consciousness, violently and held him by his shoulders.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāvaṇa
Ś
śakti (javelin)

FAQs

Dharma is framed through endurance under suffering: even when struck down, the righteous warrior’s duty is steadiness and resistance against adharma.

Lakṣmaṇa is grievously hit by Rāvaṇa’s śakti; Rāvaṇa closes in and physically seizes the weakened Lakṣmaṇa.

Lakṣmaṇa’s fortitude—his power remains notable even while wounded and reeling.