Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

प्रहस्तवधः

The Slaying of Prahasta

दुर्मुखःपुनरुत्थायकपिस्सविपुलद्रुमम् ।।।।राक्षसंक्षिप्रहस्तस्तुसमुन्नतमपोथयत् ।

durmukhaḥ punar utthāya kapiḥ sa vipula-drumam | rākṣasaṃ kṣipra-hastas tu samunnatam apothayat ||

Wieder aufstehend riss der Affe Durmukha einen gewaltigen Baum aus; mit flinken Händen schlug er den Rākṣasa Samunnata nieder, der sich kampfbereit erhoben hatte.

दुर्मुखःDurmukha (name)
दुर्मुखः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदुर्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः दुḥ+मुख (कर्मधारय)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
क्रियासम्बन्ध (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having risen/after rising)
कपिःmonkey
कपिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
विपुलद्रुमम्a huge tree
विपुलद्रुमम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविपुल + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः विपुलः द्रुमः (कर्मधारय)
राक्षसम्the rakshasa
राक्षसम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
क्षिप्रहस्तःswift-handed
क्षिप्रहस्तः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षिप्र + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; समासः क्षिप्रः हस्तः (कर्मधारय); विशेषणम् (qualifier)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
समुन्नतम्raised up / uplifted
समुन्नतम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-नम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् राक्षसम् प्रति
अपोथयत्struck down / killed
अपोथयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअप्-उथ्/ओथ् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Dhurmukha monkey uprooting a huge tree holding it in hand killed the Rakshasa Samunnata.

D
Durmukha
S
Samunnata
V
vānaras
R
rākṣasas

FAQs

The verse reflects kṣātra-dharma in wartime: courage and decisive action in defense of a righteous cause (protecting Rāma’s mission and allies).

During the fierce battle at Laṅkā, Durmukha recovers and immediately returns to combat, killing the rākṣasa Samunnata with an uprooted tree.

Vīrya (valor) and dhṛti (resilience)—he rises again and continues fighting effectively.