Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

प्रहस्तनिर्याणम्

Prahasta’s Departure and the Muster of the Rakshasa Host

व्यूढेनेवसुघोरेणपूर्वद्वारात्सनिर्ययौ ।।।।गजयूथनिकाशेनबलेनमहतावृतः ।

vyūḍhena iva sughoreṇa pūrva-dvārāt sa niryayau |

gaja-yūtha-nikāśena balena mahatā vṛtaḥ ||6.57.32||

Er trat durch das Osttor hinaus, umgeben von einer gewaltigen Streitmacht, düster und in furchtbarer Schlachtordnung, einem Elefantenherdenzug gleich.

व्यूढेनarrayed/formed (in battle order)
व्यूढेन:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootव्यूढ (प्रातिपदिक; व्यूह्/वह् धातु + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् बलेन प्रति; 'व्यूढेन' = arranged (in battle-array)
इवas if
इव:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
सुघोरेणvery formidable
सुघोरेण:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-घोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् बलेन प्रति
पूर्वद्वारात्from the eastern gate
पूर्वद्वारात्:
अपादान (source)
TypeNoun
Rootपूर्व-द्वार (प्रातिपदिक; पूर्व + द्वार)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निर्ययौwent out
निर्ययौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
गजयूथनिकाशेनlike a herd of elephants
गजयूथनिकाशेन:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootगज-यूथ-निकाश (प्रातिपदिक; गजः+यूथम्+निकाश)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; उपमानार्थे: 'गजयूथस्य निकाशः (सदृशः)' (resembling a herd of elephants)
बलेनwith an army
बलेन:
करण/सहकारक
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat
महता:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् बलेन प्रति
वृतःsurrounded
वृतः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्

He, emerged from the eastern gate, surrounded by a huge, formidable army formed into a battlearray, which resembled a herd of elephants.

P
Prahastha
L
Lanka (eastern gate)
A
army (bala)

FAQs

The verse depicts orderly deployment—an aspect of organizational duty. The Ramayana’s dharmic teaching here is indirect: power and order, though impressive, must be governed by satya; otherwise they magnify harm.

Prahastha’s army exits Lanka through the eastern gate in a terrifying battle formation.

Operational discipline and strategic arrangement (battle readiness).