Previous Verse
Next Verse

Shloka 84

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

ततस्सरोषताम्राक्षश्शशापसचिवांन्नोस्तदा ।गृह्यतामेषदुर्मेधावध्यतामितिचासकृत् ।।6.41.84।।

tatas saroṣatāmrākṣaś śaśāpa sacivāṃs tadā |

gṛhyatām eṣa durmedhā vadhyatām iti cāsakṛt ||6.41.84||

Da, mit vor Zorn geröteten Augen, schalt der Rākṣasa seine Minister immer wieder: „Ergreift diesen Toren; tötet ihn!“

ततःthen
ततः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (thereafter)
सरोषताम्राक्षःhe whose eyes were reddened with anger
सरोषताम्राक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + रोष + तम्र + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः: रोषेण तम्राणि अक्षीणि यस्य सः
शशापcommanded
शशाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थे ‘आज्ञापयामास/शशास’
सचिवान्ministers
सचिवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, बहुवचन (enclitic)
तदाat that time
तदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
गृह्यताम्let him be seized
गृह्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive imperative): ‘let him be seized’
एषthis man (him)
एष:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्मेधाevil-minded one
दुर्मेधा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुर् + मेधा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: दुष्टा मेधा यस्य सः
वध्यताम्let him be killed
वध्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग: ‘let him be killed’
इतिthus
इति:
Prakarana (प्रकरण/उक्ति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
असकृत्repeatedly
असकृत्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)

Thereafter, Ravana who was shaken by fury repeatedly commanded his ministers and said 'Let this evil minded monkey be seized and killed'.

R
Rāvaṇa
M
Ministers (sacivāḥ)
A
Aṅgada

FAQs

A ruler acting from rage turns authority into injustice. Dharma demands measured response and respect for envoys; impulsive violence is condemned.

Rāvaṇa, enraged by Aṅgada’s speech, commands his attendants to capture and kill him.

The implied virtue is restraint and adherence to diplomatic norms; Rāvaṇa’s failure demonstrates adharma in governance.