Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

लङ्काद्वारव्यूहवर्णनम् / Disposition at the Gates of Lanka

कुबेरंतुयदाराम रावणःप्रत्ययुध्यत ।।।।षष्टिश्शतसहस्राणितदानिर्यान्तिरक्षसाः ।राक्रमेणवीर्येणतेजसासत्त्वगौरवात् ।।।।सदृशाय्येऽत्रदर्पेणरावणस्यदुरात्मनः ।

kuberaṃ tu yadā rāma rāvaṇaḥ pratyayudhyata | ṣaṣṭiḥ śatasahasrāṇi tadā niryānti rakṣasāḥ | parākrameṇa vīryeṇa tejasā sattvagauravāt | sadṛśā hy atra darpeṇa rāvaṇasya durātmanaḥ |

„Rama, als Rāvaṇa einst Kubera angriff, da zogen sechzig Hunderttausende von Rākṣasas aus—dem übelgesinnten Rāvaṇa an Hochmut gleich und ihm an Tapferkeit, Kraft, Glanz und Standhaftigkeit vergleichbar.“

kuberamKubera
kuberam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkubera (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Acc), एकवचन
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
yadāwhen
yadā:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal: when)
rāmaO Rama
rāma:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन
rāvaṇaḥRavana
rāvaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nom), एकवचन
pratyayudhyatafought against
pratyayudhyata:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√yudh (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ṣaṣṭiḥsixty
ṣaṣṭiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṣaṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (Nom), एकवचन; संख्यावाचक (sixty)
śatasahasrāṇihundred-thousands (lakhs)
śatasahasrāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśata-sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nom), बहुवचन; द्विगु-समास (hundred-thousands)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
niryāntigo out; sally forth
niryānti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√yā (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
rakṣasāḥrakshasas
rakṣasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nom), बहुवचन
parākrameṇaby prowess
parākrameṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootparākrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन
vīryeṇaby valor
vīryeṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन
tejasāby splendor
tejasā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन
sattvagauravātfrom the weight of their strength; due to might
sattvagauravāt:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsattva-gaurava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन; तत्पुरुष (sattvasya gauravam)

"Rama! Earlier when Ravana launched an offensive battle against Kubera, sixty thousand Rakshasas who were equal to him in valour, brilliance, courage, and with respect sallied forth the proud, the evil minded Ravana."

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
R
Rāvaṇa
K
Kubera
R
Rākṣasas

FAQs

A dharmic leader must face reality without denial: truthful assessment of an adversary’s strength prevents reckless harm and enables just, proportionate action.

Vibhīṣaṇa warns Rāma about the scale and quality of Rāvaṇa’s forces by citing a past campaign against Kubera.

Prudence and honesty in counsel—Vibhīṣaṇa prioritizes accurate intelligence over flattery.