Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

वानर-ऋक्ष-सेना-प्रशंसा

Cataloguing the Vanara and Bear Forces

षष्टिर्गिरिसहस्राणांरम्याःकाञ्चनपर्वता ।।।।तेषांमध्येगिरिवरस्त्वमिवानघरक्षसाम् ।तत्रैतेकपिलाश्श्वेतास्ताम्रास्यामधुपिङ्गलाः ।।।।निवसन्त्युत्तमगिरौतीक्ष्णदंष्ट्रानखायुधाः ।सिंहाइवचतुर्दंष्ट्राव्याघ्राइवदुरासदाः ।।।।सर्वेवैश्वानरसमाज्वलिताशीविषोपमाः ।सुदीर्घाञ्चितलाङ्गूलामत्तमातङ्गसन्निभाः ।।।।महापर्वतसङ्काशामहाजीमूतनिस्स्वनाः ।वृत्तपिङ्गलरक्ताक्षाभीमाभीमगतिस्वराः ।।।।मर्दयन्तीवतेसर्वेतस्थुर्लङकासमीक्ष्यते ।

ṣaṣṭir girisahasrāṇāṃ ramyāḥ kāñcanaparvatāḥ |

teṣāṃ madhye girivaras tvam ivānagha rakṣasām ||6.27.38||

Es gibt sechzigtausend liebliche goldene Berge; und unter ihnen ist dieser der erhabenste—so wie du, o Makelloser, unter den Rākṣasas hervorragt.

ṣaṣṭiḥsixty
ṣaṣṭiḥ:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootṣaṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (feminine, nominative, singular)
giri-sahasrāṇāmof (the) thousand mountains
giri-sahasrāṇām:
Shashthi-sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (neuter, genitive, plural)
ramyāḥdelightful, lovely
ramyāḥ:
Karta (agreeing with subject)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (masculine, nominative, plural); विशेषणम् (qualifier)
kāñcana-parvatāḥgolden mountains
kāñcana-parvatāḥ:
Karta (predicate/subject complement with implied 'santi')
TypeNoun
Rootkāñcana (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (masculine, nominative, plural)
teṣāmof them
teṣām:
Shashthi-sambandha
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (genitive, plural)
madhyein the midst
madhye:
Adhikarana (locus)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (locative, singular); अधिकरणम् (location)
giri-varaḥthe best of mountains
giri-varaḥ:
Karta (subject/predicate)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (masculine, nominative, singular)
tvamyou
tvam:
Upamana/Upameya linkage (comparison target)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (nominative, singular)
ivalike, as if
iva:
Sambandha (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
anagha-rakṣasāmof the blameless rākṣasas
anagha-rakṣasām:
Shashthi-sambandha
TypeNoun
Rootanagha (प्रातिपदिक) + rakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (masculine, genitive, plural)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (setting)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
etethese
ete:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (masculine, nominative, plural)
kapilāḥbrown, tawny
kapilāḥ:
Karta (agreeing with 'ete')
TypeAdjective
Rootkapila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (masculine, nominative, plural); विशेषणम्
śvetāḥwhite
śvetāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootśveta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
tāmrāsyāḥcopper-faced, red-mouthed
tāmrāsyāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Roottāmra (प्रातिपदिक) + āsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः (whose faces are copper-red)
madhu-piṅgalāḥhoney-yellow, tawny
madhu-piṅgalāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootmadhu (प्रातिपदिक) + piṅgala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
nivasantidwell, reside
nivasanti:
Kriya (action)
TypeVerb
Root√vas (धातु) उपसर्ग-नि
Formलट्-लकारः (present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
uttama-girauon the best mountain
uttama-girau:
Adhikarana (locus)
TypeNoun
Rootuttama (प्रातिपदिक) + giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (locative, singular)
tīkṣṇa-daṃṣṭrā-nakhāyudhāḥwith sharp fangs and nails as weapons
tīkṣṇa-daṃṣṭrā-nakhāyudhāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक) + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक) + nakha (प्रातिपदिक) + āyudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः (having sharp fangs and nails as weapons)
siṃhāḥlions
siṃhāḥ:
Upamana (object of comparison)
TypeNoun
Rootsiṃha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; उपमानम् (standard of comparison)
ivalike
iva:
Sambandha (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम्
catur-daṃṣṭrāḥfour-fanged
catur-daṃṣṭrāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या) + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (four-fanged)
vyāghrāḥtigers
vyāghrāḥ:
Upamana
TypeNoun
Rootvyāghra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; उपमानम्
ivalike
iva:
Sambandha (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम्
durāsadāḥdifficult to approach
durāsadāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्ग/निपात) + āsada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (hard to approach)
sarveall
sarve:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
vaiśvānara-samāḥlike fire
vaiśvānara-samāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootvaiśvānara (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
jvalita-āśīviṣa-upamāḥlike blazing venomous serpents
jvalita-āśīviṣa-upamāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootjvalita (कृदन्त; √jval) + āśīviṣa (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (having the likeness of flaming venomous serpents)
su-dīrgha-añcita-lāṅgūlāḥwith very long uplifted tails
su-dīrgha-añcita-lāṅgūlāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + dīrgha (प्रातिपदिक) + añcita (कृदन्त; √añc) + lāṅgūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः (having very long, raised/curved tails)
matta-mātaṅga-sannibhāḥlike rutting elephants
matta-mātaṅga-sannibhāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootmatta (प्रातिपदिक) + mātaṅga (प्रातिपदिक) + sannibha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
mahā-parvata-saṅkāśāḥresembling great mountains
mahā-parvata-saṅkāśāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
mahā-jīmūta-nis-svanāḥroaring like thunderclouds
mahā-jīmūta-nis-svanāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + jīmūta (प्रातिपदिक) + nis-svana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (having sound like great clouds/thunder)
vṛtta-piṅgala-rakta-akṣāḥwith round tawny-red eyes
vṛtta-piṅgala-rakta-akṣāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootvṛtta (प्रातिपदिक) + piṅgala (प्रातिपदिक) + rakta (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः (having round tawny-reddish eyes)
bhīmāḥterrible
bhīmāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
bhīma-gati-svarāḥfearsome in gait and voice
bhīma-gati-svarāḥ:
Karta (agreeing)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + gati (प्रातिपदिक) + svara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (terrible in movement and in voice)
mardayantithey crush, demolish
mardayanti:
Kriya (action; with iva = 'as if')
TypeVerb
Root√mṛd (धातु) [मर्द्-आदेश]
Formलट्-लकारः (present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
ivaas if
iva:
Sambandha (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (here: 'as if')
tethey
te:
Karta (subject; resumptive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (nominative, plural)
sarveall
sarve:
Karta (apposition to te)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
tasthuḥstood
tasthuḥ:
Kriya (main action)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
laṅkāmLankā
laṅkām:
Karman (object)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (feminine, accusative, singular)
samīkṣyahaving observed, after looking at
samīkṣya:
Purvakala-kriya (prior action)
TypeVerb
Rootsam-√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया (having looked)
teof you/your
te:
Shashthi-sambandha
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (genitive, singular)

"O sinless king! there are sixty thousand golden mountains. In the midst of them is this golden mountain just as you are in the midst of the Rakshasas. On the last mountain the Vanaras with brown coloured face, white face, coppery red face and yellow face like honey with sharp teeth like lions, who have nails as weapons, four toothed ones like lions, fearsome ones like tiger, dangerous to approach, all of them like serpents with flaming venomous tongues, with long uplifted tails, like huge elephants in rut in mountain size, roaring like lions, thundering clouds, with round brownish red eyed ones, fearful while walking and causing appalling uproar all of them dwell on the last mountain. They are watching to demolish your Lanka as they look at it."

R
Rākṣasas

FAQs

Ethical counsel often begins by acknowledging status to make truth acceptable; the verse models persuasive speech aimed at guiding a powerful person toward dharmic choice.

The speaker frames the setting: a vast range of golden mountains and one supreme among them, using a comparison to the listener’s eminence among rākṣasas.

Nīti (statesmanlike communication): speaking in a way that can reach an obstinate ruler.