Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

वानरमुख्य-परिचयः

Catalogue of Principal Vānara Leaders

यःपुरागोमतीतीरेरम्यंपर्येतिपर्वतम् ।नाम्नासङ्कोचनोनामनानानगयुतोगिरिः ।।।।तत्रराज्यंप्रशास्त्येषकुमुदोनामयूथपः ।योऽसौशतसहस्राणिसहस्रंपरिकर्षति ।।।।यस्यवालाबहुव्यामादीर्घलाङ्गूलमाश्रिता ।ताम्रापीतास्सीताश्श्वेताःप्रकीर्णाघोरदर्शना ।।।।अदीनोरोषणश्चण्डस्सङ्ग्राममभिकाङ् क्षति ।एषोऽप्याशंसतेलङ्कांस्वेनानीकेनमर्दितुम् ।।।।

yaḥ purā gomatītīre ramyaṃ paryeti parvatam |

nāmnā saṅkocano nāma nānānagayuto giriḥ ||6.26.27||

Einst, am Ufer der Gomati, erstreckte sich ein lieblicher Gebirgszug, Saṅkocana genannt, erfüllt von mannigfachen Gipfeln.

yaḥhe who
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
purāformerly
purā:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
gomatī-tīreon the bank of the Gomati
gomatī-tīre:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootgomatī (प्रातिपदिक) + tīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Gomatīyāḥ tīre)
ramyambeautiful
ramyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying parvatam)
paryetigoes around / ranges over
paryeti:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpari + i (इ धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
parvatammountain
parvatam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
nāmnāby name
nāmnā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; नाम-करणे (by name)
saṅkocanaḥSankocana
saṅkocanaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṅkocana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य (name of a mountain)
nāmacalled
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय (indeclinable used to indicate appellation)
nānā-naga-yutaḥendowed with many peaks
nānā-naga-yutaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + naga (प्रातिपदिक) + yuta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying giriḥ); तत्पुरुष: nānā-nagaiḥ yutaḥ (endowed with various peaks)
giriḥmountain
giriḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
praśāstirules / governs
praśāsti:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpra + √śās (शास् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशवाचक-सर्वनाम (demonstrative)
kumudaḥKumuda
kumudaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkumuda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय
yūthapaḥtroop-leader
yūthapaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyūthapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
asauthat (very one)
asau:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूरनिर्देशक-सर्वनाम (remote demonstrative)
śata-sahasrāṇihundreds of thousands
śata-sahasrāṇi:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; द्विगु-समास (numeral compound)
sahasrama thousand
sahasram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
parikarṣatidrags / draws along
parikarṣati:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpari + √kṛṣ (कृष् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धवाचक
vālāfur/hair
vālā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvāla (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (collective) hair/fur
bahu-vyāmāmany spans long
bahu-vyāmā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + vyāma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying vālā); तत्पुरुष: bahūn vyāmān (many spans long)
dīrgha-lāṅgūlama long tail
dīrgha-lāṅgūlam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdīrgha (प्रातिपदिक) + lāṅgūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (dīrghaṃ lāṅgūlam)
āśritāclinging to / covering
āśritā:
Kriya (क्रिया/Participial predicate)
TypeVerb
Rootā + √śri (श्रि धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vālā (subject) + lāṅgūlam (object): 'having resorted to/covering'
tāmrāḥcopper-colored
tāmrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Roottāmra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of vānara-s implied)
pītāḥyellow
pītāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootpīta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
sitāḥwhite/pale
sitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
śvetāḥwhite
śvetāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootśveta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
prakīrṇāḥscattered
prakīrṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootpra + √kṝ (कॄ धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'scattered/spread'
ghora-darśanāḥterrible-looking
ghora-darśanāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक) + darśana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: ghoraṃ darśanaṃ yeṣām (frightful in appearance)
adīnaḥundaunted
adīnaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootadīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of eṣaḥ/kumudaḥ)
roṣaṇaḥwrathful
roṣaṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootroṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
caṇḍaḥfierce
caṇḍaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootcaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
saṅgrāmambattle
saṅgrāmam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsaṅgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abhikāṅkṣatidesires / longs for
abhikāṅkṣati:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootabhi + √kāṅkṣ (काङ्क्ष् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (particle: 'also/even')
āśaṃsatewishes / hopes
āśaṃsate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootā + √śaṃs (शंस् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
laṅkāmLanka
laṅkām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
svenawith his own
svena:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (of anīkena)
anīkenawith (his) army
anīkena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootanīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
marditumto crush
marditum:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√mṛd (मृद् धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), 'to crush'

"He who was residing on the banks of Gomathi earlier, which was delightful with a range of mountain peaks extending far, was ruling this kingdom from the mountain Sankochana. He is Kumuda by name. He drags his troops delightfully; the ones with hairy long tails, some of coppery red colour, some yellow and some with white tails. Such a Vanara called Kumuda is dragging hundred thousand Vanaras, some fastened and some scattered. He is one who has no pity and is frightening to look at. Single handed he is aspiring to crush Lanka with its army in war."

FAQs

By locating leaders in specific lands, the epic highlights dharma as rootedness and responsibility: power is tied to place, community, and legitimate stewardship.

The narration shifts to describing another Vānara leader’s domain and origin, preparing for his introduction in the next verse.

Implicitly, rājyadharma (duty of governance): the coming leader is framed as a ruler with a defined realm.