Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge

आप्लवन्तःप्लवन्तश्चगर्जन्तश्चप्लवङ्गमाः ।।।।तदच्नित्यमसह्यंचह्यद्भुतंरोमहर्षणम् ।ददृशुस्सर्वभूतानिसागरेसेतुबन्धनम् ।।622.76।।

āplavantaḥ plavantaś ca garjantaś ca plavaṅgamāḥ | tad acintyam asahyaṃ ca hy adbhutaṃ romaharṣaṇam | dadṛśuḥ sarvabhūtāni sāgare setubandhanam ||

Die Vanara-Krieger sprangen und hüpften, brüllten vor Freude; und alle Wesen sahen den Brückenbau im Meer—ein unbegreifliches, scheinbar unmögliches Werk, wunderbar und von solcher Größe, dass es Schauer erregte.

आप्लवन्तःleaping about
आप्लवन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ√प्लु (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; qualifies प्लवङ्गमाः
प्लवन्तःjumping
प्लवन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√प्लु (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; qualifies प्लवङ्गमाः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; conjunction
गर्जन्तःroaring
गर्जन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√गर्ज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; qualifies प्लवङ्गमाः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; conjunction
प्लवङ्गमाःmonkeys (vanaras)
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; demonstrative qualifying following adjectives
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य (प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/योग्यतावाचक); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; "unthinkable"
असह्यम्unendurable, impossible
असह्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसह्य (प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; "unbearable/impossible"
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; conjunction
हिindeed, surely
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्ययम्; particle (हेतुनिश्चय/उपपत्त्यर्थक)
अद्भुतम्marvellous
अद्भुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
रोमहर्षणम्thrilling, hair-raising
रोमहर्षणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरोम + हर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; तत्पुरुषः: रोम्णां हर्षणम् = "hair-raising"
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्
सर्वभूतानिall creatures
सर्वभूतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः: सर्वाणि भूतानि = "all beings"
सागरेin the sea
सागरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्
सेतुबन्धनम्the building of the bridge
सेतुबन्धनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसेतु + बन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; तत्पुरुषः: सेतोः बन्धनम् = "binding/constructing of the bridge"

The monkeys were jumping about here and there roaring (in joy). All creatures witnessed the bridge that was inconceivable, marvellous, thrilling, and impossible to build constructed in the sea.

P
Plavaṅgamas (Vānara hosts)
S
Sāgara (the sea)
S
Sarva-bhūta (all beings/creatures)

FAQs

Dharma is strengthened by shared commitment—when many unite for a just aim, even the “unthinkable” becomes achievable.

As the bridge is completed/being completed, the Vānaras celebrate, while the whole world is portrayed as witnessing the feat.

Enthusiastic courage and teamwork—joyful energy directed toward disciplined service.