Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

विद्युज्जिह्वोऽऽत्रनिहतोराक्षसोभीमदर्शनः ।यज्ञशत्रुश्चनिहतःसुप्तघ्नश्चमहाबलः ।।।।सूर्यशत्रुश्चनिहतोब्रह्मशत्रुस्तथापरः ।

vidyujjihvo ’tra nihato rākṣaso bhīmadarśanaḥ | yajñaśatruś ca nihataḥ suptaghnaś ca mahābalaḥ || sūryaśatruś ca nihato brahmaśatrus tathāparaḥ ||

Hier wurde Vidyujjihva erschlagen, ein Rākṣasa von schrecklichem Anblick; auch Yajñaśatru fiel, ebenso der mächtige Suptaghna. Sūryaśatru wurde ebenfalls getötet, und ebenso ein weiterer: Brahmaśatru.

विद्युज्जिह्वःVidyujjihva (name)
विद्युज्जिह्वः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविद्युज्जिह्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—विद्युत्+जिह्व (कर्मधारयः)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
निहतःwas slain
निहतः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘killed/ slain’
राक्षसःthe rakshasa
राक्षसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भीमदर्शनःof dreadful appearance
भीमदर्शनः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootभीम-दर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—भीमं दर्शनं यस्य/भीमं दर्शनम् (तत्पुरुषः)
यज्ञशत्रुःYajñaśatru (name)
यज्ञशत्रुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ-शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—यज्ञस्य शत्रुः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
निहतःwas slain
निहतः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formकृदन्त—क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुप्तघ्नःSuptaghna (name)
सुप्तघ्नः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुप्त-घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सुप्तान् घ्नाति इति/सुप्तस्य घ्नः (तत्पुरुषः; नाम)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
महाबलःvery mighty
महाबलः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—महत् बलं यस्य (कर्मधारयः/बहुव्रीहिवत् विशेषणप्रयोगः)
सूर्यशत्रुःSūryaśatru (name)
सूर्यशत्रुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूर्य-शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सूर्यस्य शत्रुः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
निहतःwas slain
निहतः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formकृदन्त—क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मशत्रुःBrahmaśatru (name)
ब्रह्मशत्रुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्म-शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—ब्रह्मणः शत्रुः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: thus/similarly)
अपरःanother
अपरः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"There is Vidyujihva of dreadful appearance killed, Yajnasatru killed, and the mighty Suptaghna. Similarly Suryasatru and another Rakshasa Brahmasatru were killed. in the shape of the peak of Kailasa."

V
Vidyujjihva
Y
Yajñaśatru
S
Suptaghna
S
Sūryaśatru
B
Brahmaśatru
R
Rākṣasa

FAQs

Dharma is served by satya and clear moral reckoning: the text records the fall of perpetrators of violence, reinforcing that adharma is not enduring.

The speaker points out (atra, ‘here’) and continues cataloguing slain rākṣasa warriors as part of the post-war survey.

Truthfulness and sobriety—remembering outcomes without triumphalism.