Next Verse

Shloka 1

अग्निपरीक्षासाक्ष्यं

Agni’s Testimony and Sītā’s Revalidation

एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यंपितामहसमीरितम् ।अङ्केनादायवैदेहिमुत्पपातविभावसुः ।।।।

etac chrutvā śubhaṃ vākyaṃ pitāmaha-samīritam |

aṅkenādāya vaidehīm utpapāta vibhāvasuḥ ||6.121.1||

Als er jene glückverheißenden Worte vernahm, die vom Großvater der Welt (Brahmā) gesprochen waren, sprang Vibhāvasu (Agni) hervor und hob Vaidehī in seine Arme.

एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies वाक्यम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययवत् प्रयोग
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies वाक्यम्)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितामहसमीरितम्spoken by Brahma
पितामहसमीरितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपितामह + समीरित (प्रातिपदिक; समीरित from √ईर्/ईरय् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies वाक्यम्): 'uttered by Pitāmaha (Brahmā)'
अङ्केनin the lap/arms
अङ्केन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त/तुमुन्-समकक्ष (gerund, ल्यप्); अव्ययवत् प्रयोग
वैदेहीम्Vaidehi (Sita)
वैदेहीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्पपातleapt up/arose
उत्पपात:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootउत् + पत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विभावसुःVibhavasu (Fire-god)
विभावसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

On hearing creator Brahma's address to Rama, fire god emerged picking auspicious Vaidehi in his arms.

B
Brahmā (Pitāmaha)
A
Agni (Vibhāvasu)
S
Sītā (Vaidehī)

FAQs

Truth is validated through impartial witness: Agni, as sacred tester, becomes the instrument by which Satya is publicly established.

After Brahmā’s pronouncement, Agni emerges from the fire holding Sītā, demonstrating her purity.

Sītā’s purity and steadfast truth (satītva/śuddhatā), confirmed through divine testimony.