Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

रावणशूलप्रक्षेपः

Ravana Hurls the Trident; Rama Counters with Indra’s Javelin

एतस्मिन्नन्तरेक्रोधाद्राघवस्य स रावणः ।प्रहर्तुकामोदुष्टात्मास्पृशन् प्रहरणंमहत् ।।।।वज्रसारंमहानादंसर्वशत्रुनिबर्हणम् ।शैलशृङ्गनिभैःकूटैश्चित्तदृष्टिभयावहम् ।।।।सधूममिवतीक्ष्णाग्रंयुगान्ताग्निचमोपमम् ।अतिरौद्रमनासाद्यंकालेनापिदुरासदम् ।।।।त्रासनंसर्वभूतानांदारणंभेदनंतथा ।प्रदीप्तमिवरोषेणशूलंजग्राहरावणः ।।।।

etasminn antare krodhād rāghavasya sa rāvaṇaḥ |

prahartukāmo duṣṭātmā spṛśan praharaṇaṃ mahat ||

vajrasāraṃ mahānādaṃ sarvaśatrunibarhaṇam |

śailaśṛṅganibhaiḥ kūṭaiś cittadṛṣṭibhayāvaham ||

sadhūmam iva tīkṣṇāgraṃ yugāntāgnicamopamam |

atiraudram anāsādyaṃ kālenāpi durāsadam ||

trāsanaṃ sarvabhūtānāṃ dāraṇaṃ bhedanaṃ tathā |

pradīptam iva roṣeṇa śūlaṃ jagrāha rāvaṇaḥ ||

In diesem Augenblick, vom Zorn auf Rāghava entbrannt, legte Rāvaṇa — von verderbter Seele und begierig zu schlagen — die Hand an eine gewaltige Waffe. Hart wie der Vajra war sie, dröhnte mit mächtigem Klang und taugte, jeden Feind zu zermalmen; ihre Spitzen glichen Bergzacken und waren schon im Gedanken furchterregend. Rauchgleich und scharf zugespitzt loderte sie wie das Feuer am Ende der Weltzeit — überaus grausam, unnahbar, selbst für den Tod schwer zu bestehen. Schrecken aller Wesen, reißend und spaltend: So ergriff Rāvaṇa, von Wut entflammt, jene glühende Śūla (Dreizack/Speer), um anzugreifen.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
अन्तरेin the meantime
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन (अन्तरे = in the interval)
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन
राघवस्यof Rāghava
राघवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
प्रहर्तुकामःdesiring to strike
प्रहर्तुकामः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + हृ (धातु) + तुमुन् (infinitive) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (प्रहर्तुं कामः)
दुष्टात्माevil-minded one
दुष्टात्मा:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootदुष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषणार्थे (evil-souled)
स्पृशन्touching/seizing
स्पृशन्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formशतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
प्रहरणम्weapon
प्रहरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रहरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
महत्great
महत्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (of प्रहरणम्)
वज्रसारम्hard as a thunderbolt
वज्रसारम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (of शूलम्)
महानादम्loud-roaring
महानादम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + नाद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
सर्वशत्रुनिबर्हणम्destroyer of all enemies
सर्वशत्रुनिबर्हणम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + शत्रु + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण; (सर्वेषां शत्रूणां निबर्हणम्)
शैलशृङ्गनिभैःlike mountain-peaks
शैलशृङ्गनिभैः:
Karana-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootशैल + शृङ्ग + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; विशेषण (of कूटैः)
कूटैःwith spikes/projections
कूटैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
चित्तदृष्टिभयावहम्bringing fear to mind and sight
चित्तदृष्टिभयावहम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्त + दृष्टि + भय + आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण; (चित्ते दृष्टौ च भयम् आवहति)
सधूमम्smoke-laden
सधूमम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootधूम (प्रातिपदिक) सह
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण; “with smoke”
इवas if/like
इव:
Upamana-marker (उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle)
तीक्ष्णाग्रम्sharp-pointed
तीक्ष्णाग्रम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
युगान्ताग्निचमोपमम्like the fire at the end of an age
युगान्ताग्निचमोपमम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootयुगान्त + अग्नि + च + उपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण; (युगान्ताग्निना उपमम्)
अतिरौद्रम्exceedingly terrible
अतिरौद्रम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + रौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
अनासाद्यम्unapproachable
अनासाद्यम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसद् (धातु) + आ (उपसर्ग) + अ (निषेध)
Formअनीयर्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; “not to be reached/assailed”
कालेनby Time/Death
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/समुच्चयार्थ (even/also)
दुरासदम्hard to assail
दुरासदम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग) + आसद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण; “hard to approach/assail”
त्रासनम्terror
त्रासनम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeNoun
Rootत्रासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; (appositional descriptor of शूलम्)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी; बहुवचन
दारणम्tearing
दारणम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeNoun
Rootदॄ (धातु) + ल्युट्/अन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; क्रियानाम (tearing)
भेदनम्splitting
भेदनम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeNoun
Rootभिद् (धातु) + ल्युट्/अन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; क्रियानाम (splitting)
तथाand also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रम (and also/likewise)
प्रदीप्तम्blazing
प्रदीप्तम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
इवas if
इव:
Upamana-marker (उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक
रोषेणwith rage
रोषेण:
Hetu/Instrument (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
शूलम्trident/spear
शूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

In the meantime, the evil self Ravana who is called so, as he makes others cry, in intense anger making loud noise, stroking an unassailable weapon which was like the thunderbolt, capable of killing all enemies, a spike which closely resembled mountain peaks, dreadful even to think, like a mass of smoke, sharp and pointed, blazing like at the dissolution of the universe, very frightening, difficult to hand le, like the god of death, a terror for all beings, frightening, tearing, splitting, glowing like trident seized hold of to attack Rama.

R
Rāvaṇa
R
Rāghava (Rāma)
K
Kāla (Death/Time)
Ś
Śūla (trident/spear weapon)

FAQs

Uncontrolled krodha (anger) drives one toward destructive, adharmic choices. The verse frames Rāvaṇa’s rage as a moral and psychological downfall—power without restraint becomes a threat to all beings.

During the battlefield confrontation with Rāma, Rāvaṇa—enraged—selects and grips a terrifying śūla-like weapon, preparing to strike.

By contrast (implicitly), the virtue of self-restraint (dama) is highlighted: the narrative portrays Rāvaṇa’s lack of restraint as the opposite of righteous conduct.